ಮಹಾಸಭೆಯ ನಡಾವಳಿಗಳೇ ಇಲ್ಲವೆಂದವರಿಗೆ — ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಉತ್ತರ!

ಆ ಮೂವತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳು!!!

ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಲೇಖನ — ಭಾಗ ೩

ಮಹಾಸಭೆಯ ನಡಾವಳಿಗಳೇ ಇಲ್ಲವೆಂದವರಿಗೆ — ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಉತ್ತರ!

೧೯೦೪ರ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನ: ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಪುಟಗಳ ಅನಾವರಣ

ಶ್ರೀಕಂಠ ಚೌಕೀಮಠ
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾ
ದೆಹಲಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕ, ನವದೆಹಲಿ

ಇತಿಹಾಸದ ಮೌನವೇ? ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಿತಿಯೇ?

ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಅಧ್ಯಯನದ ಅಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವ ಆತುರ!

ಸಂಶಯವು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು; ಸತ್ಯಾನ್ವೇಷಣೆಯೇ ಅದರ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕು. ಹುಡುಕಿದ ದಾಖಲೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದಾಗ ಸಂಶೋಧಕನು ತನ್ನ ಶೋಧನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಇತಿಹಾಸದ ಬಾಗಿಲನ್ನೇ ಮುಚ್ಚಿಬಿಡಬಾರದು. ‘ನನಗೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ’ ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅನುಭವ; ‘ಅದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಇಲ್ಲ’ ಎಂಬುದು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಬೇಡುವ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮರೆತಾಗ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಊಹೆಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ತಮ್ಮ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪುಟ ಮತ್ತು ಬಸವ ಮೀಡಿಯಾ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ಆ ಮೂವತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳು!!! — ೧೯೦೪ ಮತ್ತು ಆ ಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳು’ ಎಂಬ ಸರಣಿ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಅಧಿವೇಶನಗಳ ನಡಾವಳಿಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ. ಅವರ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಓದಿದವರಿಗೆ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ನಡಾವಳಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಕೇವಲ ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವ ಮೂಲ ಆಕರಗಳತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸಿದರೆ ಸಾಕು.

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ಬೆಳಗಾವಿಯ ನಾಗನೂರು ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಠದ ಪ್ರಕಟಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಹೊಸಪೇಟೆಯ ಜಗದ್ಗುರು ಕೊಟ್ಟೂರುಸ್ವಾಮಿ ಮಠದ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮಹಾಜಂಗಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ,ಅರಟಾಳ ರುದ್ರ ಗೌಡರ ಚರಿತೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಮಹತ್ವದ ಆಕರಗಳಾಗಿವೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲಿಸಿ, ೧೯೦೪ರ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಸಂಘಟಕರ ಚಿಂತನೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಅಂಗೀಕೃತ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಓದುಗರ ಮುಂದಿಡುವುದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ.

ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನವು ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಎದುರು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಲ್ಲ; ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಎದುರು ಅದರ ಮೂಲ ಆಕರಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು.

ಹದಿಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರೇ ಏಕೆ?

ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರ ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ.

‘೧೯೦೪ ಮತ್ತು ಆ ಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳು!’

ಆದರೆ ೧೯೦೪ರ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮೂರಲ್ಲ — ಒಟ್ಟು ಹದಿಮೂರು!

ಈ ಹದಿಮೂರರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂರನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡು ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಲೇಖಕರಿಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಇಡೀ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಆಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಉಳಿದ ಹತ್ತು ನಿರ್ಣಯಗಳ ಸ್ಥಾನವೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.

ಆ ಹತ್ತು ನಿರ್ಣಯಗಳು ಯಾವ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವು? ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಯಾವ ಅಗತ್ಯಗಳಿದ್ದವು? ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಘಟನೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಹಾಸಭೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೇನಾಗಿತ್ತು?

ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಆಯ್ದ ಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮಗ್ರ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವೇ?

ಹದಿಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳಿರುವುದು ದಾಖಲೆಯ ಸಂಗತಿ; ಮೂರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಲೇಖಕರ ಆಯ್ಕೆ. ಆದರೆ ಆಯ್ದ ಭಾಗವೇ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದು ನನ್ನ ಪ್ರತಿವಾದದ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಾಗ ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವೋ, ಒಂದು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವಾಗ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಇತರ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಓದುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಒಂದೇ ಅಧಿವೇಶನದ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಸರಣಿಯ ಆರನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಎಲ್ಲ ಹದಿಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಆಗ ಓದುಗರೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು — ಆ ಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಮಗ್ರ ಆಶಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆಯೇ, ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಹತ್ತು ನಿರ್ಣಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಓದಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿತ್ರಣ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು.

ಇತಿಹಾಸದ ಹದಿಮೂರು ದೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರರ ಬೆಳಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸಿ, ಉಳಿದ ಹತ್ತನ್ನು ಕತ್ತಲಲ್ಲಿಟ್ಟರೆ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸದ ದರ್ಶನವಾಗಲಾರದು!

ವೇದಾಗಮ, ಮಠಾಧಿಪತ್ಯ ಮತ್ತು ಬಸವಣ್ಣನವರು: ಮೂರು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ

ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ತಮ್ಮ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:

“ವೇದಕ್ಕೆ ಒರೆಯ ಕಟ್ಟುವೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಗಳನಿಕ್ಕುವೆ, ಆಗಮದ ಮೂಗ ಕೊಯ್ಯುವೆ ಎಂದವರು ಬಸವಣ್ಣನವರು. ಅವರ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಭೆಯಲ್ಲೇ ವೇದ ಆಗಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.

ಜಾತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಧರ್ಮದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಠಾಧಿಪತಿಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಜಾತಿಯ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು.

ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರನ್ನು ಪ್ರಚಾರಕರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು.

ಇವು ಯಾವುವೂ ನನ್ನ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲ. ಮಹಾಸಭೆಯದೇ ನಿರ್ಣಯಗಳು.”

ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಥಮ ಅಧಿವೇಶನದ ಕುರಿತು ಮೂರು ಗಂಭೀರವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳಿವೆ.

ಮೊದಲನೆಯದು, ವೇದಾಗಮಗಳ ಕುರಿತು ಮಹಾಸಭೆ ಕೈಗೊಂಡ ನಿಲುವು ಬಸವಣ್ಣನವರ ತಾತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು. ಎರಡನೆಯದು, ಜಾತಿಭೇದವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಶರಣ ಪರಂಪರೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಠಾಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾತಿಯ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಆರೋಪ. ಮೂರನೆಯದು, ಬಸವಣ್ಣನವರನ್ನು ಧರ್ಮಪ್ರವರ್ತಕರ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೇವಲ ಪ್ರಚಾರಕರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ.

ಈ ಮೂರೂ ವಿಷಯಗಳು ಗಂಭೀರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ನಿರ್ಣಯಗಳಿಗೆ ಬರಬೇಕಾದರೆ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಹೇಗಿತ್ತು? ಮಹಾಸಭೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇನು? ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದಗಳಿಗೆ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅರ್ಥವಿತ್ತು? ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದವರ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೂಲಪಾಠದ ನಡುವೆ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು?

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಇಂದಿನ ವೈಚಾರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಎಷ್ಟು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ?

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಚಾರ; ಆ ನಿರ್ಣಯದ ಕುರಿತು ತಾವು ನೀಡಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಆಶಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಚಾರ.

ಮೂಲಪಾಠವು ಹೇಳುವುದೇನು, ವಿಮರ್ಶಕನು ಅದರಿಂದ ಗ್ರಹಿಸುವುದೇನು ಎಂಬ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಲಕ್ಷಣ.

ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಮೂರು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಮಾತೆ ಮಹಾದೇವಿಯವರ ಉಲ್ಲೇಖ: ಚಿಂತನೆಯ ಒಂದು ಮುಖ ಮಾತ್ರ ಸಾಕೇ?

ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ತಮ್ಮ ದೀಕ್ಷಾಗುರುಗಳಾದ ಮಾತೆ ಮಹಾದೇವಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಮಾತು ಹೀಗಿದೆ:

“ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುವವನು ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಯನ್ನಾದರೂ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ, ಶೂದ್ರತ್ವದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಗಮಾಗಮಗಳ ಆಸರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಅದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು.”

ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಕುರಿತು ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ:

“ಈ ವಿವರಣೆ ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ. ಇದು ದ್ರೋಹವಲ್ಲ, ಗಾಬರಿ.”

ಮಾತೆ ಮಹಾದೇವಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಅವರ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಿಚಾರ. ಆದರೆ ಆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮಹಾಸಭೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೊದಲು ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಮಾತೆ ಮಹಾದೇವಿಯವರು ೧೯೮೩ರಿಂದ ೧೯೯೨ರವರೆಗೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.

ಮಹಾಸಭೆಯ ಕುರಿತು ಅವರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಓದುಗರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಗತ್ಯವಲ್ಲವೇ?

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು. ಮಾತೆ ಮಹಾದೇವಿಯವರು ಮಹಾಸಭೆಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ನಂತರದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಅಸಿಂಧುವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಮಹಾಸಭೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಸೇವೆಯೂ ಅಳಿಸಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ವೈಚಾರಿಕ ಪಯಣವು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದೇ ಚರಿತ್ರೆಯ ಕರ್ತವ್ಯ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರ ಮುಂದೆ ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರಳವಾಗಿದೆ.

ಮಾತೆ ಮಹಾದೇವಿಯವರ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ ಮಹಾಸಭೆಯೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ದಶಕದ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಓದುಗರ ಮುಂದಿಡಬಾರದೇಕೆ?

ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಜೀವನದ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನಷ್ಟೇ ತೆರೆದು, ಉಳಿದ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದರಿಂದ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಮಾತೆ ಮಹಾದೇವಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದಲೇ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ೧೯೦೪ರ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡೋಣ. ಆಗ ಯಾವುದು ಸಮಕಾಲೀನ ನಿರ್ಣಯ, ಯಾವುದು ನಂತರದ ಕಾಲದ ತಾತ್ವಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ ಆಕರಗಳತ್ತ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಯಣ

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನವು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಠರಾವುಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಅಂದಿನ ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿತ್ತು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಣಯಗಳ ಪಠ್ಯವೊಂದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಸಂಘಟಕರ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಸ್ವಾಗತ ಸಮಿತಿಯ ಆಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗುವಂತೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಭಾಗ–೪: ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಂಘಟಕರ ಪೀಠಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಗತ ಭಾಷಣ

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಗುರುಬಸಪ್ಪ ಫಕೀರಪ್ಪ ಹಳಕಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರಪ್ಪ ಬಸಪ್ಪ ಹಾಲಭಾವಿ ಅವರ ಪೀಠಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಸ್ವಾಗತ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಮಹನೀಯ ಚನ್ನಮಲ್ಲಪ್ಪ ಅಣ್ಣಾ ಟೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಅವರ ಸ್ವಾಗತ ಭಾಷಣದ ಮೂಲಪಾಠ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಲೋಕನ.

ಭಾಗ–೫: ತ್ಯಾಗವೀರ ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ತ್ಯಾಗವೀರ ಶ್ರೀ ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದ ಮೂಲಕ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆ, ಸಂಘಟನೆಯ ಅಗತ್ಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉನ್ನತಿಯ ಕುರಿತು ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ.

ಭಾಗ–೬: ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಹದಿಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳು

೧೯೦೪ರ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲ ಹದಿಮೂರು ಠರಾವುಗಳ ಮೂಲಪಾಠ, ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ಚರ್ಚಿಸಿರುವ ಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.

ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ.

ಮೊದಲು ಸಂಘಟನೆಯ ಹುಟ್ಟಿನ ಹಿಂದಿನ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯೋಣ. ಅನಂತರ ಅದರ ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಚಿಂತನೆಗಳು ನಿರ್ಣಯಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಂಡವು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ.

ಆಗ ೧೯೦೪ರ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಇತಿಹಾಸವು ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ತನ್ನ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಸಂಘಟನೆಯ ಸಮಗ್ರ ಚರಿತ್ರೆಯಾಗಿ ಓದುಗರ ಮುಂದೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಸ್ವಾಗತ; ಅಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ!

ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರೇ,

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಾವು ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ವಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳು ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಕಾಲದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಹೊರತಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಅದರ ಭಾಷೆಯ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಆಕರಗಳ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಸಮಗ್ರತೆ.

ಮಹಾಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನದ ಹದಿಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮುಂದಿಟ್ಟು, ಅವುಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ಆಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ನನ್ನ ಹಕ್ಕು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಆರಂಭಿಕ ನಡಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಕುರಿತು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಸಂದೇಹಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಕಟಿತ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿಡುವುದು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ.

ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಾನು ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಾಧನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಮಿತಿಗಳೂ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡಬಹುದು ಎಂಬ ಅರಿವು ನನಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ವೈಚಾರಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಆಯುಧಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಅವುಗಳ ನೈಜ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.

ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು; ಅವರ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಮೂಲಪಾಠವನ್ನು ಓದುಗರಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟು, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೊಂದನ್ನೇ ಇತಿಹಾಸವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.

ನಾನು ಅವರ ಮುಂದೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಇಡಲು ಹೊರಟಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಮೂಲ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಓದಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಾಗ್ವಾದಗಳಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳದೆ, ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರಿವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಆಶಯ.

ಉಪಸಂಹಾರ: ಶತಮಾನದ ಪುಟಗಳು ಮತ್ತೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ!

ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ದಾಖಲೆಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಹಳೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೆ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳೂ ಹೊಸ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಎದುರು ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಇದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ; ಅದರ ಜೀವಂತಿಕೆ.

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಇತಿಹಾಸವೂ ಇದೇ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಬೇಕು.

೧೯೦೪ರ ಸಂಘಟಕರ ಪೀಠಿಕೆ, ಸ್ವಾಗತ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಭಾಷಣ, ತ್ಯಾಗವೀರ ಶಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ನುಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳ ಮೂಲಪಾಠ — ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಓದಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ನೈಜ ಆಶಯವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಓದುಗರ ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಿ; ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿ. ಸತ್ಯಾನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ.

ಮಹಾಸಭೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳ ಕಿಟಕಿಯೊಂದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹದಿಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳ ಬಾಗಿಲನ್ನೂ ತೆರೆದು ನೋಡಬೇಕು.

ಆ ಬಾಗಿಲಿನಾಚೆ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಸಂಘಟನೆಯ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿವೆ.

ಅವುಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಅಭಿಮಾನಗಳಲ್ಲ, ಅಂದಿನ ದಾಖಲೆಗಳು.

ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಸತ್ಯದ ಬೆಳಕು ಹರಿಯಲು ಬಿಡೋಣ.

=====================

ಶ್ರೀಕಂಠ ಚೌಕೀಮಠ
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾ
ದೆಹಲಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕ, ನವದೆಹಲಿ.