ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಹೆಸರಿನ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಭೆಯ ತೇಜೋವಧೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವೇಕೆ?

ಆ ಮೂವತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳು!!!

ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಲೇಖನ — ಭಾಗ–೬

ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಹೆಸರಿನ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಭೆಯ ತೇಜೋವಧೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವೇಕೆ?

ಮೂಲಗ್ರಂಥವನ್ನೇ ಓದದೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನಕ್ಕೆ ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಉತ್ತರ!

=================================

ಶ್ರೀಕಂಠ ಚೌಕೀಮಠ
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾ, ದೆಹಲಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕ

==============================

ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ಆ ಮೂವತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳು!!!’ ಸರಣಿ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಎಡ್ಗರ್ ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ವಾದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತತೆಯ ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತುವಂತೆ, ಆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬರೆದವರು ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿದ್ದವರಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ೧೮೯೧ ಮತ್ತು ೧೯೦೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತರ ಕೆಲವು ಮುಖಂಡರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಣವಿಂಗಡಣೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಮೂಲಗ್ರಂಥ ತಮಗೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ; ಅದರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ!

ಇಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲಗ್ರಂಥವನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧ! ಮೂಲದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅದರ ಆಯ್ದ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ಸಾಮಾಜಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೇ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ನಿರೂಪಣೆ!

ಇದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಗಂಭೀರತೆಯೇ? ಅಥವಾ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಯ್ದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವೇ?

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವಾಗ ಮೂಲದಾಖಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಕುರಿತಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರೇ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವೇ?

ಎಡ್ಗರ್ ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಕೆ. ರಂಗಾಚಾರಿ ಅವರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಿದ Castes and Tribes of Southern India ಎಂಬ ಏಳು ಸಂಪುಟಗಳ ಗ್ರಂಥವು ೧೯೦೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ‘Lingāyat’ ಎಂಬ ವಿಭಾಗವಿದೆ.

ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಕುರಿತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡ ಮಹತ್ವದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ದಾಖಲೆ. ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಯಾರೂ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿ.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಸತ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಥರ್ಸ್ಟನ್ ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಇತರ ಲೇಖಕರ ವಿವರಣೆಗಳು, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಮನವಿ, ಅದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದು ಸಮಸ್ತ ಸಮಾಜದ ಅಧಿಕೃತ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.

ಈ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ, ಅಥವಾ ತಿಳಿದೂ ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿನಂತೆ ಬಳಸುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅನ್ಯಾಯ.

ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ತಮ್ಮ ಓದುಗರಿಗೆ ಮೊದಲು ತಿಳಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಘಟನೆಯ ಮೂಲವೇನು, ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು ಯಾರು, ಅದಕ್ಕೂ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವೇನು ಎಂಬ ಸಂಗತಿ.

ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮುಂದಿಡುವುದು ವಾದದ ಬಲವಲ್ಲ; ವಾದದ ಮೂಲಾಧಾರದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

೧೮೯೧ರ ಘಟನೆಗೆ ೧೯೦೪ರ ಮಹಾಸಭೆ ಹೇಗೆ ಹೊಣೆ?

ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ೧೮೯೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಲಿಂಗಾಯತ ಮುಖಂಡರು ತಮ್ಮನ್ನು ‘ವೀರಶೈವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಮುಖಂಡರ ಬೇಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ವಿವರವೂ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಲಿಂಗಾಯತರನ್ನು ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರೊಂದಿಗೆ ಶೂದ್ರರೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಾರದು, ಅವರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮುದಾಯದ ಗುರುತನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿವಾದದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯಾರ ಅಭ್ಯಂತರವೂ ಇಲ್ಲ. ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಮುಖಂಡರು ತಮ್ಮ ಗೌರವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನೂ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು.

ಆದರೆ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದು ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.

೧೮೯೧ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗೂ ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನ ನಡೆಸಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಗೂ ಸಂಬಂಧವೇನು?

ಕಾಲಗಣನೆಯ ಈ ಸರಳ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?

ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ತಲೆಗೆ ಕಟ್ಟಲು ಯಾವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಧಾರವಿದೆ?

ಆ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು ಮಹಾಸಭೆಯ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರೇ? ಅವುಗಳನ್ನು ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದವೆಯೇ? ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ನೀತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡದೆ, ಹಳೆಯ ಜನಗಣತಿ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಮಹಾಸಭೆಯ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುವುದು ಓದುಗರನ್ನು ದಿಕ್ಕುತಪ್ಪಿಸುವ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನಡೆದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆಯನ್ನೂ ನಂತರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಯಾವ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನ?

ಇದಕ್ಕೆ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರೇ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು.

೧೯೦೧ರ ವರ್ಣವಿಂಗಡಣೆ: ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೇ, ಮಹಾಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯವೇ?

ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ೧೯೦೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತರ ಒಳಪಂಗಡಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೊಂದು ಗಣತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ಓದುಗರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ:

“ಈ ಸಾಲನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಮೂರ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಓದಿ. ಮನನ ಆಗುವವರೆಗೂ ಓದಿ.”

ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅವರ ಈ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

ಆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಸಾಲನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಓದುವ ಮೊದಲು, ಅದನ್ನು ಯಾರು ಬರೆದರು, ಯಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಯಾವ ಅಧಿಕಾರದ ಮೇಲೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ!

ಏಕೆಂದರೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೂ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೂ ಅಗಾಧ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.

೧೯೦೧ರ ಜನಗಣತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಷಯ. ಅದನ್ನು ಇಡೀ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮಾಜದ ಸರ್ವಾನುಮತದ ತೀರ್ಮಾನವೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯ. ಆ ಯೋಜನೆಯ ನೆರಳನ್ನು ೧೯೦೪ರ ಮಹಾಸಭೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳಿಸುವುದು ಇನ್ನೂ ಗಂಭೀರವಾದ ವಿಷಯ.

ವರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯಲು ಹೊರಟಿರುವವರು, ಮೊದಲು ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದವರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಗುರಿ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಸಭೆಯ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ಮೂಲ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಓದಬೇಕು. ೧೯೦೪ರ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಹದಿಮೂರು ಠರಾವುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಗತ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅವುಗಳ ಬದಲು, ಮಹಾಸಭೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಹಿಂದಿನ ಜನಗಣತಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೇ ಅದರ ಆಶಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಂತೆ ಬಳಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಆಯ್ದುಕೊಂಡೇ ಓದಬೇಕೇ?

ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. ಇಷ್ಟಲಿಂಗಧಾರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದು, ಜನ್ಮಾಧಾರಿತ ಮೇಲುಕೀಳುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಂತರದ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮಾಜವು ತನ್ನ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ಈ ಎರಡನೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜವು ತನ್ನ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಿ ದೂರ ಸರಿದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೂ ಹೌದು.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಈ ವಿಮರ್ಶೆ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮಾಜದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಕುರಿತಾದದ್ದು; ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ೧೯೦೪ರ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಕುರಿತ ನೇರ ತೀರ್ಪಲ್ಲ.

ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಒಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಆ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದಾದ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನೇ ಅಪರಾಧಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅವುಗಳ ನಿಜವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕು.

ಅದೇ ಥರ್ಸ್ಟನ್ ದಾಖಲಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಏಕೆ ಮರೆಮಾಚಬೇಕು?

ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಿದೆ.

ಥರ್ಸ್ಟನ್ ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ೧೯೦೧ರ ಜನಗಣತಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ವಿವರಣೆಯೊಂದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇದ್ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದವರು ಎಂಬ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಥರ್ಸ್ಟನ್ ತಮ್ಮದೇ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಾಗಿ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಅಂದಿನ ಜನಗಣತಿ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿವರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಅದೇ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಭಿನ್ನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಸಹ ಸಮಾನ ಗಂಭೀರತೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಗ್ರಂಥವು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ; ನಂತರದ ಸಮಾಜದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ; ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ ಕುರಿತ ಅಂದಿನ ಮತ್ತೊಂದು ವಾದವನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಷ್ಟೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳಿರುವ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಕೆಲವೇ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ ಓದುಗರ ಮುಂದೆ ಇಡುವುದರಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ?

ನಮಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದಾಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಾಕ್ಷಿ; ನಮಗೆ ಅನನುಕೂಲವಾದಾಗ ಅದೇ ಗ್ರಂಥದ ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳ ಕುರಿತು ಮೌನ — ಇಂತಹ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಬಾರದು.

ಮಹಾಸಭೆಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಕುರಿತು ಸಂಶಯ ಮೂಡಿಸುವ ಈ ನಿರೂಪಣೆಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು?

ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರ ಸರಣಿ ಬರಹಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

೧೯೦೪ರ ಮಹಾಸಭೆಯ ನಡಾವಳಿಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ನಿಲುವುಗಳ ಕುರಿತು ಅನುಮಾನಗಳು, ಕೆಲವು ಠರಾವುಗಳ ಆಯ್ದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು, ಈಗ ಮಹಾಸಭೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಹಿಂದಿನ ಜನಗಣತಿ ವಿವಾದಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ನಿರೂಪಣೆಯೊಳಗೆ ತರುವುದರಿಂದ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಚಿತ್ರ ಮೂಡುತ್ತದೆ?

ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಾಯಕತ್ವವು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಸಂಶಯ ಮೂಡುವುದಿಲ್ಲವೇ?

ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಆ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಘೋಷಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಬರಹದ ಒಟ್ಟು ವಿನ್ಯಾಸ ಅಂತಹ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಸಾವಧಾನತೆಯೇ? ಅಥವಾ ಮಹಾಸಭೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನ ಮನಸ್ಸಿನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನಾವು ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆತನ ಬರಹದ ಆಯ್ಕೆ, ವಾದದ ಕ್ರಮ, ಕೈಬಿಡಲಾದ ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು.

ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆಯ್ದ ನಿರೂಪಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೋಪವೆಂದು ಕಡೆಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮಹಾಸಭೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡಿ. ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಾದರೆ ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ. ಅದರ ನಾಯಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಆ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂಲದಾಖಲೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ.

ಆದರೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸದ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದರಂತೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಓದುಗರೇ ಮಹಾಸಭೆಯ ಕುರಿತು ಅನುಮಾನಪಡುವಂತೆ ಮಾಡುವ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ನಾವು ಪ್ರಶ್ನಿಸದೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡದೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

ತಾವು ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಮೂಲಗ್ರಂಥವನ್ನು ಓದಿರದಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಿ. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಯಾವ ಮಾತು ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಯಾವುದು ಜನಗಣತಿ ವರದಿಯ ದಾಖಲೆ, ಯಾವುದು ಇತರರ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ.

ಅನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಹಾಸಭೆಯ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ.

ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಲು ತಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಆ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೂಲಗ್ರಂಥವನ್ನು ನೋಡದೆ ಅದರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನೇ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳತ್ತ ಓದುಗರನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಸಂಶೋಧನಾ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನ.

ಅಂತಹ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ದ್ವೇಷವಲ್ಲ; ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ.

ಮಹಾಸಭೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅದರದೇ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ಯಾರೊಬ್ಬರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವತ್ತಲ್ಲ. ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರೂ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಅತೀತರಲ್ಲ. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲಾಧಾರವಿರಬೇಕು.

ಈ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಸರಣಿಯ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೦೪ರ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನಡಾವಳಿಗಳು, ಸ್ವಾಗತ ಭಾಷಣ, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಠರಾವುಗಳನ್ನು ಓದುಗರ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾಸಭೆಯ ಆರಂಭಿಕ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಬಹುದು.

ಆ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ. ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೋಷರಹಿತವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

೧೮೯೧ರ ಮನವಿ ಅದರ ಕಾಲದ ದಾಖಲೆ. ೧೯೦೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಅದರದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭದ ದಾಖಲೆ. ೧೯೦೪ರ ಮಹಾಸಭೆಯ ಠರಾವುಗಳು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು.

ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಸಂಶಯವಿರಲಿ; ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅನ್ಯಾಯವಿರಬಾರದು!

ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ತಮ್ಮ ಲೇಖನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ:

“ಆ ಮಾತನ್ನು ಬರೆದವರು ಒಬ್ಬ ಪರಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ. ಒಂದು ಶತಮಾನದ ನಂತರ ನಾವು ಅದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರೆ, ಅದು ತೇಜೋವಧೆ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ?”

ಅದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಉತ್ತರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು ತೇಜೋವಧೆಯಲ್ಲ.

ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮಾಜದ ಸಾಮಾಜಿಕ ದೋಷಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದೂ ತೇಜೋವಧೆಯಲ್ಲ.

ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದ ಸಮಾಜ ಎಲ್ಲಿ ದೂರ ಸರಿದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದೂ ತೇಜೋವಧೆಯಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಆ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೂ ಮಹಾಸಭೆಯ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಣಯಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಕುರಿತು ಸಂಶಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಮಾತ್ರ ತಾವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ತೇಜೋವಧೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿರುವುದು ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಕುರಿತಲ್ಲ; ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಲೇಖಕರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಕುರಿತಾಗಿದೆ.

ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಬೇಕು. ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಮೂಲ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಮೇಲೆ ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಆತನ ನಿಜವಾದ ಮಾತು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡಬೇಕು.

ಇಷ್ಟೊಂದು ಸರಳವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸದೆ, ಓದುಗರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ‘ಮನನ ಮಾಡಿ’ ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು ಎಂತಹ ವಿಪರ್ಯಾಸ!

ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರೇ, ಓದುಗರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಓದಲು ಹೇಳುವ ಮೊದಲು, ತಾವು ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಮೂಲಗ್ರಂಥವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಿ. ನಂತರ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರೆಯಿರಿ.

ಮಹಾಸಭೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿ; ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಹಾಸಭೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಬೇರೆ ಘಟನೆಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸಂಶಯದ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಡಿ.

ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು; ದಾಖಲೆಗಳ ಕಾಲಕ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಬಹುದು; ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೂ ಮೂಲದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಾಗುವುದು.

ಏಕೆಂದರೆ—

ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ  ನೀವು ಬೀಳಿಸುವ ಧೂಳು ಬೀಳಬಹುದು; ಆದರೆ ಧೂಳನ್ನೇ ಇತಿಹಾಸವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ!

ಆಧಾರಗ್ರಂಥ: Edgar Thurston, assisted by K. Rangachari, Castes and Tribes of Southern India, Volume IV (K to M), Government Press, Madras, 1909, ‘Lingāyat’ ವಿಭಾಗ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೋಲಿಕೆಯ ಆಧಾರ: ೧೯೦೪ರ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನಡಾವಳಿಗಳು, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ಠರಾವುಗಳು

—–ಶ್ರೀಕಂಠ ಚೌಕೀಮಠ