ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ೨೩ ನಿರ್ಣಯಗಳು — ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ.
ಲೇಖಕ :
ಶ್ರೀಕಂಠ ಚೌಕೀಮಠ –ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾ ದೆಹಲಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕ ನವದೆಹಲಿ.
ಪೀಠಿಕೆ
ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಘಟನೆಗಳ ನಿರ್ಜೀವ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಅಸ್ಮಿತೆ, ಸಂಘರ್ಷ, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಘಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಜೀವಂತ ದಾಖಲೆ. ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಸತ್ಯಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಬದ್ಧತೆ ಇರಬೇಕೇ ಹೊರತು, ತನ್ನ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ನಿಲುವುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಾಗ, ಅಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅರಿಯದೆ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಬರುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಿಂತ ಅಪವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವರು, ನಿವೃತ್ತ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯ ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ, ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಸಂಗವೆಂದರೆ ೧೯೪೦ರ ಮೇ ೨೬ರಿಂದ ೨೮ರವರೆಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕುಂಭಕೋಣಂನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಮಹಾಧಿವೇಶನ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳು.
ಆದರೆ ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲಪಾಠ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ನಿರ್ಣಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅಂದಿನ ಸಮಾಜ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಗಂಭೀರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೂ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ನಿವೃತ್ತ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ೧೯೪೦ರ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬರಲು ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿಯೇ ಹಾನಗಲ್ಲ ಶ್ರೀ ಕುಮಾರ ಶಿವಯೋಗಿಗಳು ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾಗಿದ್ದುದೇ ಕಾರಣವೆಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ವಿಚಾರಧಾರೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿಯೇ ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದ ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಹಾನಗಲ್ಲ ಶ್ರೀ ಕುಮಾರ ಶಿವಯೋಗಿಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ೧೯೪೦ರ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನಿರ್ಣಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಎಳೆದುತರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಣಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ, ಅದಕ್ಕೆ ದಶಕದ ಹಿಂದೆಯೇ ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದ ಮಹಾಪುರುಷರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಇಂತಹ ವಾದಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲ; ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಮಕಾಲೀನ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಏನಿತ್ತು? ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ–ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮಾಜ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇನು? ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿಯಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೀತಿಗಳು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದವು? ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು? ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಏನನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ? ನಂತರದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮೂಲ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳದೆ ಕೇವಲ ಆಯ್ದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸದ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ೧೯೪೦ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಜ್ವಲಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನೀತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದ ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅದರ ಪೂರ್ವಾಪರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ, ಇಂದಿನ ವೈಚಾರಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇ ಮಸುಕಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂತಹ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿದ್ವತ್ತು, ಹುದ್ದೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿರುವ ವಾದಗಳ ದಾಖಲೆಬದ್ಧ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸವಾದ ಮಾರ್ಗ.
ಈ ಲೇಖನದ ಉದ್ದೇಶ ಯಾರೊಬ್ಬರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದಾಗಲಿ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವುದಾಗಲಿ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ೧೯೪೦ರ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನೈಜ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಓದುಗರ ಮುಂದಿಟ್ಟು, ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿರುವ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೂ ನಂತರದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದೇ ಈ ಬರಹದ ಪ್ರಧಾನ ಆಶಯ. ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾದವೂ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ಲೇಖನದ ಮೂಲ ನಿಲುವು.
ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮೊದಲಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಲಾಗುವುದು. ಅನಂತರ ಮಹಾಧಿವೇಶನ ನಡೆದ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದ ಆಶಯ ಹಾಗೂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುವುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜನಗಣತಿ, ವೀರಶೈವ–ಲಿಂಗಾಯತ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುವುದು.
ಈ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ನನಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ೧೯೪೦ರ ಮೇ ೨೬ರಿಂದ ೨೮ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯ ಮುದ್ರಿತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಚ್ಯುತಿ ಬಾರದಂತೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಆಂಗ್ಲಪಾಠದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ದಾಖಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ಮಹಾಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಕ್ಕೂ, ಅದನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದಿರುವುದಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಇತಿಹಾಸದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆಕ್ರೋಶದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ದಾಖಲೆಗಳೇ ಮಾತನಾಡಬೇಕು. ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಮೂಲಪಾಠವನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ದಾಖಲೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ೧೯೪೦ರ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದುವುದು, ಅದರ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ನೈಜ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆದಿರುವ ಅಪವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ವಿವೇಚನೆಯ ಒರೆಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಚ್ಚುವುದೇ ಈ ಲೇಖನದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ.
ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮತ್ತು ವೀರಶೈವರು: ಇತಿಹಾಸ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ
ವೀರಶೈವ ಹಿರಿಯ ಮಠ ಕುಂಬಕೋಣಂ
ವೀರಶೈವ ಹಿರಿಯ ಮಠ ಕುಂಬಕೋಣಂ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಕುಂಭಕೋಣಂ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ತಂಜಾವೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಹಾಗೂ ಚೆನ್ನೈನಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೭೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಶೈವ ಆರಾಧನೆ, ದೇವಾಲಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್‌ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ.
ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದೇವಾಲಯಗಳ ನೆಲೆವೀಡಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ‘ದೇವಾಲಯಗಳ ನಗರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾಮಹಂ ಮಹೋತ್ಸವವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕುಂಭಕೋಣಂನ ಮಹತ್ವವು ಕೇವಲ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳ ವೈಭವದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಡಗಿಲ್ಲ; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಅದರ ಬಹುಮುಖ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದೆ.
ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಕುಂಬಕೋಣಂ
ಕುಂಬಕೋಣಂ ವೀರಶೈವರು ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಕರಡಗಿ ಧಾರಣೆ
ಕುಂಭಕೋಣಂನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೇರುಗಳು ಸಂಗಮ ಯುಗದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ. ಆರಂಭಿಕ ಚೋಳರು, ಪಲ್ಲವರು, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಚೋಳರು, ಪಾಂಡ್ಯರು, ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ಹಾಗೂ ತಂಜಾವೂರು ಮತ್ತು ಮಧುರೈ ನಾಯಕರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಚೋಳ ದೊರೆ ಕರಿಕಾಳನ ಆಸ್ಥಾನವಿದ್ದ ಕುಡವಾಯಿಲ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಇಂದಿನ ಕುಂಭಕೋಣಂಗೂ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತೆಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ಒಂಬತ್ತರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಚೋಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಕುಂಭಕೋಣಂನಿಂದ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪಳಯಾರೈ ನಗರವು ಚೋಳರ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಧಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ಸಂಗತಿಯೂ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಚೋಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ನಂತರ ಪಾಂಡ್ಯರ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಕುಂಭಕೋಣಂ, ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ ಹಾಗೂ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆತ ಆಶ್ರಯವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೆಯೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೨೪ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ಮಹಾಮಹಂ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುಂಭಕೋಣಂಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಪವಿತ್ರ ಮಹಾಮಹಂ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ್ದರೆಂಬ ಪರಂಪರಾಗತ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೬೫ರ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಕುಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಕವಿಗಳು, ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಧಕರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು.
ಇಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಲನವಲನಗಳಿಂದ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಕೂಡ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ತಂಜಾವೂರು ನಾಯಕರ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮಠಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.
ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂಭಕೋಣಂನ ವೀರಶೈವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿಯೂ ವೀರಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕುಂಭಕೋಣಂನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ವೀರಶೈವ ಪೆರಿಯ ಮೇಡಂ (Sri Veera Shaiva Periya Madam) ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
ಮಹಾಮಹಂ ಕೊಳದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮಠವು ಸ್ಥಳೀಯ ವೀರಶೈವ–ಲಿಂಗಾಯತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಅಘೋರ ವೀರಭದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ವೀರಭದ್ರಾರಾಧನೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಾಲಮುರುಗನ್ ಆರಾಧನೆಗೂ ಸ್ಥಾನವಿರುವುದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಕೇಂದ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವೀರಶೈವ ಪೆರಿಯ ಮೇಡಂನ ಮಹತ್ವವು ಕೇವಲ ಆರಾಧನಾ ಕೇಂದ್ರವೆಂಬ ಗುರುತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜಸೇವೆಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಮಠೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾಸಿ ಮಗಂ ಉತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸೇವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ದಾಸೋಹವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಈ ಆಚರಣೆಯು ವೀರಶೈವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆ, ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸೇವಾ ಪರಂಪರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಕುಂಭಕೋಣಂನಂತಹ ತಮಿಳು ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಪಡೆದ ವೀರಶೈವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಠೀಯ ಪರಂಪರೆಗಳಿಗೂ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಶೈವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೂ ಇರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಇಂತಹ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮಹತ್ವದ ಆಕರಗಳಾಗಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ವೀರಶೈವ ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೪೦ರ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಮಹಾಧಿವೇಶನವು ಕುಂಭಕೋಣಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಸಂಗತಿ ವಿಶೇಷ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂದಿನ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೀರಶೈವ–ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿವೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮಿಳು ಪ್ರದೇಶದ ವೀರಶೈವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆ, ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿನ ಅಗತ್ಯ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮಹಾಸಭೆಯು ನೀಡಿದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಆ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಮಕರಣದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲು ಮೊದಲು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ವೀರಶೈವ ಸಮುದಾಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಒಂದು ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅದರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಓದಿದರೆ ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಳು ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕುಂಭಕೋಣಂನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಈ ಅವಲೋಕನವು ೧೯೪೦ರ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂದರ್ಭಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ನ್ಯಾಯನಿಷ್ಠೆ, ಸಮಾಜನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕ ಶ್ರೀ ಎಂ. ಎಸ್. ಸರ್ದಾರ್
ಶ್ರೀ ಎಂ. ಎಸ್. ಸರ್ದಾರ್
೧೯೪೦ರ ಮೇ ೨೬ರಿಂದ ೨೮ರವರೆಗೆ ಕುಂಭಕೋಣಂನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದವರು ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯುಳ್ಳ, ಶಿಕ್ಷಣಪ್ರೇಮಿಯೂ ಸಂಘಟನಾ ಚತುರರೂ ಆಗಿದ್ದ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಶ್ರೀ ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರ ಶಿವಶಂಕರಯ್ಯ ಸರ್ದಾರ್ (ಎಂ. ಎಸ್. ಸರ್ದಾರ್) ಅವರು. ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ನ್ಯಾಯವೇತ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನವು ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಸಮಾಜದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉನ್ನತಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಏಕೀಕರಣದಂತಹ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಬದುಕು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜದ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ.
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಬಡಗಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೮೯೮ರ ಜನವರಿ ೩೧ರಂದು ಶಿವಶಂಕರಯ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿದೇವಿ ದಂಪತಿಗಳ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ವೀರಶೈವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರಿಗೆ ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದರೆಂಬುದು ಕುಟುಂಬದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರರು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಪುಣೆಗೆ ತೆರಳಿದರು.
ಅನಂತರ ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಕಾನೂನು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣವು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಆಡಳಿತ, ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ವಿಶಾಲವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಯಿತು.
ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ ಅಕ್ಕಲಕೋಟೆ, ಮುಧೋಳ ಮತ್ತು ಜತ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಶಿಕ್ಷಣವಂಚಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರಗತಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವೇ ಮೂಲಾಧಾರವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಅವರು ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆಗೆ ನೆರವಾದರು.
ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವೂ ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿತೆಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ವಿವರಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಯೆಂದರೆ ಕೆಲವೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲ; ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ಬದುಕಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯುವುದೆಂಬುದು ಅವರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.
ಸರ್ದಾರ್ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಆಯಾಮವೆಂದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಅವರಿಗಿದ್ದ ಬದ್ಧತೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದುಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಭಾಷಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಧ್ವನಿಯೆತ್ತಿದರು.
ಸೊಲ್ಲಾಪುರವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ನಿಲುವಿನೊಂದಿಗೆ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟವು ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದೆಡೆ ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಲೇ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಸಮಾಜದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರು ತಾಳಿದ ನಿಲುವುಗಳು ಅಂದಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಟೀಕೆಗಳಿಗೂ ಒಳಗಾಗಿದ್ದವು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೆಲವರು ಜಾತೀಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯದೆ, ಸ್ವಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವುದು ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಬೇಕಿಲ್ಲವೆಂಬ ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲುವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ತನ್ನ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಹೊಂದಿರುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ; ಇತರರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡದೆ ತನ್ನ ಸಮಾಜವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹಕ್ಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಸಾರವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮೊಳಗಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೊರತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮುಂದಿರುವ ಕಸವನ್ನು ಗುಡಿಸದೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮನೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಕುರಿತು ಉಪದೇಶ ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಅವರ ಕುರಿತಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವಸಮಾಜದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ, ಸಮಾಜಸುಧಾರಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಉಪದೇಶ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನೈಜ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಅವರ ವಾದದ ಅಂತರಾರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಿಲುವನ್ನು ಸಂಕುಚಿತ ಸಮುದಾಯಾಭಿಮಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಸಮಾಜದ ಒಳಗಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಆಶಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಗತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಚಾರಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರ ಸಂಘಟನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ‘ವೀರಶೈವ ಬೆಟಾಲಿಯನ್’ ರಚನೆಗೆ ಅವರು ಮುಂದಾಗಿದ್ದರೆಂಬ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸೈನಿಕರ ಸಮವಸ್ತ್ರ, ಟೋಪಿಯ ಮೇಲಿನ ಲಿಂಗಮುದ್ರೆಯ ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ‘ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ವೀರಶೈವ–ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಸೈನಿಕ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿತ್ತೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಘಟನೆಯು ಅವರ ಸಂಘಟನಾ ಚಿಂತನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ರಚನೆ, ಸೈನಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಸೇನಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನುಭವ, ಕಾನೂನುಪರ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರು ೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ಕುಂಭಕೋಣಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂದು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ವಿಶ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೀರಶೈವ–ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯವು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮಹಾಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದವು.
೧೯೪೦ರ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ಜನಗಣತಿ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಂತಹ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿನ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಬಹುಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಘಟಿತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
೧೯೬೩ರ ಮೇ ೧೫ರಂದು ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಎಂ. ಎಸ್. ಸರ್ದಾರ್ ಅವರ ಬದುಕು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜದ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನವು ಮಹಾಸಭೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭಿಮಾನವಾಗಲಿ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಲಿ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನಿರ್ಣಯಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲಾರದು.
ಆ ನಿರ್ಣಯಗಳ ನೈಜ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅವುಗಳ ಮೂಲಪಾಠ, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರ ಜೀವನಪರಿಚಯವು ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ: ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಪ್ರಗತಿಯ ದೂರದೃಷ್ಟಿ
೧೯೪೦ರ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಶ್ರೀ ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರ ಶಿವಶಂಕರಯ್ಯ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣವೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಆಕರವಾಗಿದೆ. ‘ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳ ಭಾಷಣ ಸಂಗ್ರಹ ಗ್ರಂಥ’ದ ೨೨೭ನೇ ಪುಟದವರೆಗಿನ ಪ್ರಕಟಿತ ಭಾಷಣಪಾಠ ಈ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ಭಾಷಣವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಅಂದಿನ ವೀರಶೈವ–ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮಾಜದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆ, ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಕಾಸ, ಆಂತರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ಕೃಷಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಂತಹ ಬಹುಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದ ಕಾಳಜಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಮಾಜದ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿರುವುದು ಈ ಭಾಷಣದ ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಈ ಭಾಗದ ವೀರಶೈವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ತಮಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸಮಾಜದ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದ ಕಾಲವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಜಗದ್ಗುರು ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಶ್ರೀ ಗುರುಸಿದ್ದಪ್ಪ ಗಿಲಗಂಚಿ, ರಾವ್‌ಬಹದ್ದೂರ್ ಅರಟಾಳರು, ಸಿರಸಂಗಿ ಲಿಂಗರಾಜರು, ಒಂಟಮುರಿಯ ರಾಜಾ ಲಖಮಣಗೌಡರು, ಅಪ್ಪಾಸಾಹೇಬ ವಾರದ ಮೊದಲಾದ ಮಹನೀಯರು ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನೇಕ ಯುವಕರಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪದವೀಧರರು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ವೃತ್ತಿಪರರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಘಟಿತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ಕರ್ನಾಟಕ ಲಿಂಗಾಯತ ವಿದ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸರ್ದಾರ್ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಿಂತನೆ ಕೇವಲ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಯುವಕ–ಯುವತಿಯರು ವಿಶ್ವದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಂತಹ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, ವಿದೇಶಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೇವಲ ಉನ್ನತ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ; ವಿಭಿನ್ನ ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜೀವನಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸಂಕುಚಿತ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ವಿಶ್ವದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕೆಂದೂ, ವೀರಶೈವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಪುಸ್ತಕದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿಂತನೆ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿಲುವಾಗಿತ್ತು.
ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವಿಶೇಷ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾಕ್ಷರತೆಯೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಅವರು, ವೀರಶೈವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಪುರುಷನಿಗಿಂತ ಕೀಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವೆಂಬ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪೋಷಕರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆಯುವುದು ಸಮಾಜದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಅವರು ಮಹಿಳೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆದರ್ಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ಆದರ್ಶಗಳಿಗೂ ಸಮಾಜದ ನೈಜ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಅಂತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕುರಿತು ಅವರ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಪಕ್ವತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿರುಚಿಯೂ ಬೆಳೆಯಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಂತಹ ಲಲಿತಕಲೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಚಿಂತನೆಯಾಗಿತ್ತು. ವಿಶಾಲವಾದ ಓದು, ಉದಾತ್ತ ವಿಚಾರಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಧ್ಯಾನ, ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರೊಂದಿಗೆ ವಿಚಾರವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜವು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಲಭಾವಿ, ಮಿಣಜಗಿ, ದಂಡಾವತಿಮಠ, ಬಡಿಗೇರ ಚೆಟ್ಟಿ ಮೊದಲಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವರಂತಹ ಸಂಗೀತ ಸಾಧಕರನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಮಾಜದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಭಾಗವೆಂದರೆ ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜದ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ಕುರಿತು ಸರ್ದಾರ್ ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಆತಂಕ. ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೊರತೆ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಭಾವವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಅವರು, ಪರಸ್ಪರ ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಶಕ್ತಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿಷಾದದಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಹನೆ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದ ಗುರುಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವಿರಕ್ತಪರಂಪರೆಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡೂ ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದುಂಡುಮೇಜಿನ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕರೆಯಬೇಕೆಂಬ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ನಿಂದನೆ ಅಥವಾ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕವಲ್ಲ, ವಿಚಾರವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.
ಸಮಾಜದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಕೊರತೆಯೂ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಭೀರ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ವೀರಶೈವ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕೆಲವು ಲಿಂಗಾಯತರು ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಸಮುದಾಯದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಅರಿವು ಇನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೀರಶೈವ–ಲಿಂಗಾಯತರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ದೊರೆಯಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಅವರು, ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಆಡಳಿತಾನುಭವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಮೂಲಭೂತ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಿಕೊಡಬಾರದೆಂದು ಯುವಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಶಾಸನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜವು ತನ್ನ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.
ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸರ್ದಾರ್ ಅವರು ಆತಂಕದಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ವೀರಶೈವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸೊಲ್ಲಾಪುರ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಗದಗ ಮತ್ತು ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಂತಹ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗಿದ್ದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಳತ್ವ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕರ ಅನಕ್ಷರತೆ, ಸಾಲಬಾಧೆ, ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸುಧಾರಿತ ಬೇಸಾಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಯುವಜನರ ಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅವರ ಆಶಯವು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತೂ ಅವರ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ಚಿಂತನೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೇಕಾರರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಡತನ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಬಟ್ಟೆಗಿರಣಿಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸಾಲಗಾರರ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೇಕಾರರು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಲಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೂಲು ಮತ್ತು ನೇಯ್ಗೆ ಗಿರಣಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮುಂದಾಗಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂಗ್ರಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ, ಉದ್ಯೋಗಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಅವರ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದ ಅಂತಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕುರಿತು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಯುವಜನರು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಅನೇಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರು, ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಮಾಜದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನೂ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅದರ ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಅಗತ್ಯವೆಂಬ ಅರಿವು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ದಾರ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಸಮಾಜದ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಮಕರಣ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಕಾಸ, ಆಂತರಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ ಜಾಗೃತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳೆಂದು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿರುವುದು ಅವರ ಭಾಷಣದ ಪ್ರಧಾನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಗುರುಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವಿರಕ್ತಪರಂಪರೆಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ದುಂಡುಮೇಜಿನ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕರೆಯಬೇಕೆಂಬ ಅವರ ಸಲಹೆಯು ಅಂದಿನ ವೀರಶೈವ ಸಮಾಜದೊಳಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದ ಪರಿಹಾರವು ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ೧೯೪೦ರ ಮಹಾಧಿವೇಶನವನ್ನು ಇಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿನ ವಿವಾದಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ವಿಶಾಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಒಂದು ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅದರ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯದ ಆಯ್ದ ಪದಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ, ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದರ ನೈಜ ಸ್ವರೂಪ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸರ್ದಾರ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣವು ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಏನನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾಗಿದೆ.
೧೯೪೦ರ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ೨೩ ನಿರ್ಣಯಗಳು: ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ
ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುವುದು ಅಸಹಜವೇನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಅಧ್ಯಯನವೇ ಹೊರತು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಆಯ್ದ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ನಿಲುವುಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಲ್ಲ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಾಗ, ಅವುಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಕಾಲಘಟ್ಟ, ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಸರ್ಕಾರಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನೀತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
೧೯೪೦ರ ಮೇ ೨೬ರಿಂದ ೨೮ರವರೆಗೆ ಕುಂಭಕೋಣಂನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಹಾಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳು ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ನೀತಿಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಡೆತಡೆಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆಯುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಮಹಾಸಭೆಯು ವೀರಶೈವ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತ ಎಂಬ ಎರಡೂ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹದಿನೈದನೆಯ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾರ್ಥಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮನವಿಯಿದೆ. ವೀರಶೈವರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತರು ಎರಡು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳೆಂಬ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಲಿಂಗಾಯತರು ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲ ಎಂಬ ನೇರ ಘೋಷಣೆಯೂ ಈ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೆಯ ನಿರ್ಣಯವು ಲಿಂಗಾಯತರಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಅನ್ವಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ, ವೀರಶೈವ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ಸಂಹಿತೆ ರೂಪಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಈ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಿನ ಕುರಿತ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.
ಹಾಗೆಯೇ ಹದಿನಾರನೆಯ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯವೆಂಬ ಪರಿಗಣನೆ ದೊರೆಯಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆ ಪದಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಅದರ ಅಂದಿನ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕೋರುವುದಕ್ಕೂ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧರ್ಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಕುರಿತು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಯಾವ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಓದುಗರ ಮುಂದಿಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳ ದಾಖಲೆಯ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವನ್ನು, ನಿರ್ಣಯಗಳ ಮೂಲ ಕ್ರಮವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಸ್ತಾಪಕರು, ಅನುಮೋದಕರು, ಸಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಓದುಗರು ಯಾರೊಬ್ಬರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸದೆ ದಾಖಲೆಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಮಹಾಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ೨೩ ನಿರ್ಣಯಗಳು
ಕೆಳಗಿನ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತಾವು ಒದಗಿಸಿರುವ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ಮೂಲ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಆಶಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸ್ಥಳನಾಮಗಳ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಮುದ್ರಣದ ಮೊದಲು ಮೂಲ ಆಂಗ್ಲ ದಾಖಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧ — ಶ್ರೀ ಸಿದ್ರಾಮಪ್ಪ ದುಂಡಪ್ಪ ಪಾವಟೇ ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಂತಾಪ
ಈ ಮಹಾಸಭೆಯು ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯವು ಮಹಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಯಕನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ರಾಮಪ್ಪ ದುಂಡಪ್ಪ ಪಾವಟೇ ಅವರ ಅಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ದುಃಖಕರ ನಿಧನದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಆಳವಾದ ಸಂತಾಪವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ಸಂತಾಪವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
——————————————————–
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೨ — ಶ್ರೀ ಸಂಗ್ರಾಮಪ್ಪ ಸೆಟ್ಗಾರ್ ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಂತಾಪ
ಶ್ರೀ ಸಂಗ್ರಾಮಪ್ಪ ಸೆಟ್ಗಾರ್ ಅವರ ಅಕಾಲಿಕ ನಿಧನದಿಂದ ಸಮುದಾಯವು ಮಹತ್ವದ ನಾಯಕನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮಹಾಸಭೆಯು ಅದರ ಆಳವಾದ ಶೋಕವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂತಾಪವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
————————————————————
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೩ — ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎಂ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಂತಾಪ
ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎಂ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ ಅವರ ನಿಧನದ ಮೇಲೆ ಸಭೆಯು ಆಳವಾದ ಸಂತಾಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
——————————————————————————
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೪ — ಮೈಸೂರು ಯುವರಾಜರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಂತಾಪ
ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಯುವರಾಜ ಶ್ರೀ ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಬಹದ್ದೂರು ಅವರ ಅಕಾಲಿಕ ನಿಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಭೆಯು ತನ್ನ ಆಳವಾದ ದುಃಖವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಜೆಗಳ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
——————————————————-
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೫ — ಮಹಾರಾಜಾ ಸರ್ ಕಿಶನ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಬಹದ್ದೂರು ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಂತಾಪ
ಮಹಾರಾಜಾ ಸರ್ ಕಿಶನ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಬಹದ್ದೂರು ಅವರ ನಿಧನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಭೆಯು ತನ್ನ ಶೋಕವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂತಾಪವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
————————————————————————-
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೬ — ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಅವರಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆ
ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರು ಯುವರಾಜ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಬಹದ್ದೂರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ಬಗ್ಗೆ ಸಭೆಯು ಸಂತೋಷ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
———————————————————————–
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೭ — ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕುರಿತು
ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧದ ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಭೆಯು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಮಿತ್ರರ ಜಯವಾಗಲೆಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತದೆ. ವೀರಶೈವ ಸಮುದಾಯವು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಿತ್ರರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಸಭೆಯು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
————————————————–
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೮ — ಹರಿಹರದ ಬಸವ ಜಯಂತಿ ಘಟನೆಗಳ ಖಂಡನೆ
ಈ ವರ್ಷ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಹರಿಹರದಲ್ಲಿ ಬಸವ ಜಯಂತಿ ಉತ್ಸವದ ವೇಳೆ ನಡೆದ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸಭೆಯು ಖಂಡಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯದಂತೆ ಹಾಗೂ ವೀರಶೈವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
—————————————————————-
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೯ — ಯಾದಗಿರಿಯ ಬಸವ ಜಯಂತಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಘಟನೆಗಳ ಖಂಡನೆ
ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಯಾದಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೪೦ರ ಮೇ ೯ರಂದು ಬಸವ ಜಯಂತಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದುಃಖಕರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸಭೆಯು ಖಂಡಿಸಿ, ಲಿಂಗಾಯತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ನಿಜಾಮರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾಪಕರು: ಶ್ರೀ ಎಸ್. ಎಂ. ಕಲ್ಯಾಣಶೆಟ್ಟಿ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರ.
ಅನುಮೋದಕರು: ಶ್ರೀ ನಂಜುಂಡಚೆಟ್ಟಿ, ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ.
——————————————————————————-
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦ — ಬೀದರಿನ ದಂಗೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ತನಿಖೆ
ಬೀದರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೪೦ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಂಗೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಲಿಂಗಾಯತರು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸಭೆಯು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ನಿಜಾಮರ ಸರ್ಕಾರವು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ತನಿಖಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾಪಕರು: ಶ್ರೀ ಎಸ್. ಎಂ. ಕಲ್ಯಾಣಶೆಟ್ಟಿ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರ.
ಅನುಮೋದಕರು: ಶ್ರೀ ನಂಜುಂಡಚೆಟ್ಟಿ, ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ.
————————————————————————–
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೧ — ಕುಂಭಕೋಣಂ ಸಾರಂಗ ದೇಶಿಕೇಂದ್ರ ಪೀಠದ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮರುಪಡೆಯುವ ಕುರಿತು
ಕುಂಭಕೋಣಂ ಸಾರಂಗ ದೇಶಿಕೇಂದ್ರ ಪೀಠದ ಕಳೆದುಹೋದ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮರುಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀ ಬಸವಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿಯರ್ ಹಾಗೂ ಅವರ ಪುತ್ರ ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿಯರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಭೆಯು ಧನ್ಯವಾದ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಪೀಠಾಧಿಪತಿ ಶ್ರೀಮತ್ ಜಗದ್ಗುರು ಶಾಂತದೇವ ಮುರುಘ ಬ್ರಹ್ಮತಾರಕ ಸಾರಂಗ ದೇಶಿಕೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರನ್ನು ಉಳಿದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಮುಂದಾಗುವಂತೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾಪಕರು: ಪಂಡಿತ ಕುಮಾರ್ ವೀರಯ್ಯ, ಮುಸಿರಿ.
ಅನುಮೋದಕರು: ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್, ಸೇಲಂ.
——————————————————————————–
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೨ — ಸಾರಂಗ ದೇಶಿಕೇಂದ್ರ ಪೀಠದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಉಪಸಮಿತಿ
ಚಿತ್ತಲದುರ್ಗದ ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀಮನ್ ಮಹಾರಾಜ ನಿರಂಜನ ಜಗದ್ಗುರು ಜಯದೇವ ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು ಸಾರಂಗ ದೇಶಿಕೇಂದ್ರ ಪೀಠವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಶ್ರಮಕ್ಕೂ, ಶ್ರೀ ವೀರಸಿಂಹಾಸನ ಪೀಠಾಧಿಪತಿ ಜಗದ್ಗುರು ಶಾಂತದೇವ ಮುರುಘ ಬ್ರಹ್ಮತಾರಕ ಸಾರಂಗ ದೇಶಿಕೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಹಾಯಕ್ಕೂ ಮಹಾಸಭೆಯು ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆಯೂ ಪೀಠವು ಪ್ರಗತಿಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಗಳಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಾಸಭೆಯು ಕೆಳಗಿನ ಉಪಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪಂಡಿತ ವಿ. ಕುಮಾರ್ ವೀರಯ್ಯ.
- ಶ್ರೀ ಡಿ. ವಿ. ನಂಜುಂಡಚೆಟ್ಟಿ, ಬಿ.ಎ., ಬಿ.ಎಲ್.
- ಶ್ರೀ ಬಿ. ಸಿ. ವೀರಪ್ಪ, ಬಿ.ಎ., ಎಲ್ಎಲ್.ಬಿ.
- ಶ್ರೀ ಡಿ. ಎನ್. ಪ್ರಸನ್ನಯ್ಯ, ಬಿ.ಎ., ಬಿ.ಎಲ್.
- ಶ್ರೀ ಜಿ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್.
- ಶ್ರೀ ಎಸ್. ನಾಗರಾಜ ಮಣಿಗರ್, ಎಂ.ಎ.
ಮೇಲ್ಕಂಡ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೂ ಈ ಸಮಿತಿಗೆ ಮಹಾಸಭೆಯು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾಪಕರು: ಶ್ರೀ ನಂಜುಂಡಚೆಟ್ಟಿ, ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ.
ಅನುಮೋದಕರು: ಪಂಡಿತ ಕುಮಾರ್ ವೀರಯ್ಯ, ಮುಸಿರಿ.
——————————————————————
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೩ — ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಲಿಂಗಾಯತರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಅಧ್ಯಯನ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮತಧರ್ಮವನ್ನು ತೊರೆದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ, ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮಹಾಸಭೆಯು ಕೆಳಗಿನ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಕುಂಭಕೋಣಂನ ಪೆರಿಯಮಠ ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಠಗಳ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯರಿಗೂ ಇಂತಹ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಲಿಂಗಾಯತ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲು ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು:
- ಪಂಡಿತ ವಿ. ಕುಮಾರ್ ವೀರಯ್ಯ — ತಿರುಚಿ.
- ಶ್ರೀ ಟಿ. ಮಹಾದೇವನ್ — ತಂಜಾವೂರು.
- ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ — ಮದುರೈ.
- ಸೋಮಸುಂದರ ಅಯ್ಯರ್ — ರಾಮನಾಥಪುರಂ.
- ವಿ. ಎಸ್. ಗುರುಲಿಂಗ ಅಯ್ಯರ್ — ಉತ್ತರ ಆರ್ಕಾಟ್.
- ಡಿ. ವಿ. ನಂಜುಂಡಚೆಟ್ಟಿ — ಸೇಲಂ.
- ಸಾಮಿ ವೇಲು ಅಯ್ಯರ್ — ಮದ್ರಾಸ್.
- ಶಿವಸುಬ್ರಮಣ್ಯರು — ಮದ್ರಾಸ್.
- ರಂಗವೇಲು ಅಯ್ಯರ್ — ಚಿತ್ತೂರು.
ಪ್ರಸ್ತಾಪಕರು: ಶ್ರೀ ಟಿ. ಮಹಾದೇವನ್, ತಂಜಾವೂರು.
ಅನುಮೋದಕರು: ಶ್ರೀ ನಂಜುಂಡಚೆಟ್ಟಿ, ಕೃಷ್ಣಗಿರಿ.
ಬೆಂಬಲಿಸಿದವರು: ಶ್ರೀ ಬಿ. ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ತುಮಕೂರು; ಶ್ರೀ ಎಂ. ಕೆ. ಲಿಂಗಯ್ಯ, ಕ್ಯಾಟೇರಿ.
————————————————————————
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೪ — ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ
ವೀರಶೈವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಲಿಂಗಾಯತರೂ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುವಂತೆ ಈ ಮಹಾಸಭೆಯು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾಪಕರು: ಶ್ರೀ ಟಿ. ಎನ್. ಚನ್ನಪ್ಪ, ಬೆಂಗಳೂರು.
ಅನುಮೋದಕರು: ಶ್ರೀ ಬಿ. ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ತುಮಕೂರು.
ಬೆಂಬಲಿಸಿದವರು: ಶ್ರೀಮತಿ ಪಂಚವಾಬಾಯಿ ಎಂ. ಸರ್ದಾರ್.
—————————————————————-
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೫ — ೧೯೪೧ರ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ–ಲಿಂಗಾಯತ ಗುರುತು
ಮುಂದಿನ ೧೯೪೧ರ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಲಿಂಗಾಯತರೂ ತಮ್ಮ ಉಪಪಂಗಡ ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಲಿ, ‘ಲಿಂಗಾಯತ’ ಅಥವಾ ‘ವೀರಶೈವ’ ಎಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಈ ಮಹಾಸಭೆಯು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಪಂಗಡಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಜನಗಣತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಆ ಉಪಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಲಿಂಗಾಯತನು ತನ್ನ ಜಾತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಕೇವಲ ಉಪಪಂಗಡ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರೆ, ಅವನನ್ನು ‘ಲಿಂಗಾಯತ’ ಅಥವಾ ‘ವೀರಶೈವ’ ಎಂದೇ ನೋಂದಾಯಿಸುವಂತೆ ಜನಗಣತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಬೇಕು.
ಜನಗಣತಿ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಬೇಕು.
ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಉಪಸಮಿತಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜನಗಣತಿ ಉಪಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು:
- ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಎಂ. ಎಸ್. ಸರ್ದಾರ್ — ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.
- ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಎಸ್. ಬಸವನಾಳ, ಎಂ.ಎ.
- ಶ್ರೀ ಬಿ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ, ಬಿ.ಎ., ಬಿ.ಎಲ್.
- ಪ್ರೊ. ಎಂ. ಎಸ್. ಸಾಕರೆ, ಎಂ.ಎ., ಟಿ.ಡಿ.
- ಶ್ರೀ ಡಿ. ವಿ. ನಂಜುಂಡಚೆಟ್ಟಿ, ಬಿ.ಎ., ಬಿ.ಎಲ್.
- ಶ್ರೀ ಡಿ. ಎನ್. ಪ್ರಸನ್ನಯ್ಯ, ಬಿ.ಎ., ಬಿ.ಎಲ್.
- ಶ್ರೀ ಎಸ್. ಎಂ. ಕಲ್ಯಾಣಶೆಟ್ಟಿ, ಬಿ.ಎ., ಎಲ್ಎಲ್.ಬಿ.
- ಶ್ರೀ ಜಿ. ಸಿ. ವೀರಪ್ಪ, ಬಿ.ಎ., ಬಿ.ಎಲ್.
- ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಮಡ್ನೂರಕರ — ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪ್ಲೀಡರ್.
- ಶ್ರೀ ಜಿ. ಶಾಂತವೀರಪ್ಪ, ಬಿ.ಎ.
- ಶ್ರೀ ನಾಗಪ್ಪ ಕದಡಿ, ಎಂ.ಎಲ್.ಸಿ.
- ಡಾ. ಎಸ್. ಸಿ. ನಂದಿಮಠ, ಎಂ.ಎ., ಪಿಎಚ್.ಡಿ. (ಲಂಡನ್) — ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.
ಇದೇ ಸಭೆಯು ೧೯೩೯ರ ಜುಲೈ ೭ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೭೧೦ರ ಮೂಲಕ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗಾಯತ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ‘ಲಿಂಗಾಯತ’ ಮತ್ತು ‘ವೀರಶೈವ’ ಎಂಬ ಪದಗಳು ಸಮಾನಾರ್ಥಕವೆಂಬುದನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಗಮನಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವೀರಶೈವರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತರೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಬಾಂಬೆ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
——————————————————————-
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೬ — ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ
ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯವು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನೇಮಿಸಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಮಹಾಸಭೆಯು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ರಾಜಕೀಯ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದೂ ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾಪಕರು: ಶ್ರೀ ನಾಗಪ್ಪ ಬಂಡಪ್ಪ ಕದಡಿ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರ.
ಅನುಮೋದಕರು: ಡಾ. ಎಸ್. ಸಿ. ನಂದಿಮಠ, ಬೆಳಗಾವಿ.
————————————————————–
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೭ — ನಿಜಾಮರ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ
ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಭೆಯು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
————————————————————–
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೮ — ಮೈಲಂ ತಮಿಳು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾನ್ಯತೆ
ಮೈಲಂನಲ್ಲಿ ದಾನಶೀಲರಾದ ಶ್ರೀಲಶ್ರೀ ಶಿವಜನ ಬಲಯ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ತಮಿಳು ಕಾಲೇಜು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದಲ್ಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಯೋಜಿತ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಇತರ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಕಾಲೇಜಿಗೂ ನೀಡಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಅನುದಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಮಹಾಸಭೆಯು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
———————————————————
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೯ — ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಲಿಂಗಾಯತರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತೆ ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ಹಿಂದುಳಿದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾದ ಶಾಲಾ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತಿತರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಮಹಾಸಭೆಯು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
———————————————————–
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೦ — ಲಿಂಗಾಯತ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು
ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಗಾಯತ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ವೀರಶೈವ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿಧಿಗಳು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅನುದಾನಿತ ಲಿಂಗಾಯತ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೂಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಮಹಾಸಭೆಯು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನೀಲಗಿರಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಹೈಯರ್ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆಯು ನಿಧಿಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಅದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
—————————————————-
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೧ — ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹಿಂದುಳಿದ ವೀರಶೈವರಿಗೆ ನೆರವು
ಸಿರಸಂಗಿ ಸರದೇಸಾಯಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಧಿ, ಇತರ ವೀರಶೈವ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ದಾನಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸಹೋದರರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಭೆಯು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
—————————————————–
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೨ — ಬಾಲಕಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೆರವು
ನೆಳ್ಳಿಯಾಳಂನ ಶ್ರೀಮತಿ ರಾಣಿ ಬೋರಮ್ಮಣ್ಣಿಯವರ ನಿಧಿಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಬಾಲಕಿಯರಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಮಹಾಸಭೆಯು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ.
————————————————————
ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೩ — ಲಿಂಗಾಯತ ಕಾನೂನು ಸಂಹಿತೆಯ ರಚನೆ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಿಂಗಾಯತರಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಈ ಸಭೆಯು ಖಂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವೀರಶೈವ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾದಿಕಾಲದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ಸಂಹಿತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಮನಗಂಡು, ಲಿಂಗಾಯತ ಕಾನೂನು ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಮಿತಿಯು ಮುಂದಿನ ಮಹಾಧಿವೇಶನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮಹಾಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಗೆ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಾನೂನು ಸಂಹಿತೆ ರಚನಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು:
- ಶ್ರೀ ಹಾಲಭಾವಿ — ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.
- ಶ್ರೀ ಎಂ. ಎಸ್. ಸರ್ದಾರ್.
- ಡಾ. ಎಸ್. ಸಿ. ನಂದಿಮಠ.
- ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಎಸ್. ಬಸವನಾಳ.
- ಶ್ರೀ ಮುಧೋಲ್ಕರ್.
——————————————————-
ಮಹಾಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು
ನಿರ್ಣಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಭೆಯ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮರ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು ಬೆರಾರ್, ಕೂರ್ಗ್ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಂದಿನ ಮಹಾಸಭೆಯ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು (ನಿಯಮ ೧೮ರ ೭(೨)ರ ಪ್ರಕಾರ):
- ಶ್ರೀ ಎಂ. ಎಸ್. ಸರ್ದಾರ್ — ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಖಜಾಂಚಿ.
- ಶ್ರೀ ಎಸ್. ಎಂ. ಕಲ್ಯಾಣಶೆಟ್ಟಿ — ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.
- ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎಫ್. ಕತ್ತಿಮಣಿ, ಧಾರವಾಡ — ಸಂಯುಕ್ತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.
- ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಮಡ್ನೂರಕರ, ಹೈದರಾಬಾದ್.
- ಶ್ರೀ ಬಿ. ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ, ಮೈಸೂರು.
- ಶ್ರೀ ವಿ. ಕುಮಾರ್ ವಿರಯ್ಯ, ಮುಸಿರಿ.
- ಶ್ರೀ ಎನ್. ಬಿ. ಕದಡಿ.
- ಶ್ರೀ ಸಿ. ಎಂ. ವರದ.
- ಶ್ರೀ ಮೊಟಗಿ, ವಕೀಲ.
- ಶ್ರೀಮತಿ ಪಂಚವಾಬಾಯಿ ಎಂ. ಸರ್ದಾರ್.
- ಶ್ರೀ ಬಸಲಿಂಗಪ್ಪ ಶೆಟೆ.
- ರಾವ್ ಸಾಹೇಬ್ ಪಿ. ಜಿ. ಹಳಕಟ್ಟಿ.
- ಡಾ. ಎಸ್. ಸಿ. ನಂದಿಮಠ.
- ಶ್ರೀ ಡಿ. ವಿ. ನಂಜುಂಡಚೆಟ್ಟಿ.
- ಶ್ರೀ ಬಿ. ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ತುಮಕೂರು–ಬೆಂಗಳೂರು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸಿ. ಎಂ. ವರದ, ಶ್ರೀ ಬಸಲಿಂಗಪ್ಪ ಶೆಟೆ, ಶ್ರೀ ಎಸ್. ಎ. ಧಂಗೆ, ಶ್ರೀ ರಾಚಪ್ಪ ಮೊಟಗಿ, ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎಸ್. ಸಂಗಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಎಸ್. ಸಿ. ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
———————————————————
ನಿರ್ಣಯಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥ: ದಾಖಲೆಗಳು ಹೇಳುವುದೇನು?
ಈ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾಪ ಸೂಚನೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಮಠಗಳ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮರುಪಡೆ, ಸಮುದಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಚಾರ, ಜನಗಣತಿ ಗುರುತು, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಸಂಹಿತೆಯ ರಚನೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಂಟು, ಒಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ಹತ್ತನೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಹರಿಹರ, ಯಾದಗಿರಿ ಮತ್ತು ಬೀದರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೋರಿವೆ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುತ್ತವೆ. ಇವು ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದ ನೈಜ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಹಾಸಭೆಯು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಇಂದಿನ ವಿವಾದಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವವು ಹದಿಮೂರು, ಹದಿನೈದು, ಹದಿನಾರು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳು.
ಹದಿಮೂರನೆಯ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮತಧರ್ಮವನ್ನು ತೊರೆದ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಮರಳಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹದಿನೈದನೆಯ ನಿರ್ಣಯವು ೧೯೪೧ರ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ–ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದ ಸರಿಯಾದ ನೋಂದಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹದಿನಾರನೆಯ ನಿರ್ಣಯವು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೆಯ ನಿರ್ಣಯವು ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸಂಹಿತೆ ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ನಾಲ್ಕು ನಿರ್ಣಯಗಳು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧರ್ಮದ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಮೂಲಪಾಠದಲ್ಲಿ ನೇರ ಆಧಾರ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದದ್ದು ಹದಿನೈದನೆಯ ನಿರ್ಣಯ. ಅದರಲ್ಲಿ ವೀರಶೈವ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತ ಪದಗಳು ಸಮಾನಾರ್ಥಕವೆಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮನವಿ ಇದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಇದೇ ಮಹಾಧಿವೇಶನವು ವೀರಶೈವರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತರು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿತು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವವರು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೆಯ ನಿರ್ಣಯದ ಕಾನೂನು ಸಂಹಿತೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಅನ್ವಯದ ಕುರಿತು ಮಹಾಸಭೆಯು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದು ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಸ್ತವ. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನು, ವಿವಾಹ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯೊಂದರಿಂದಲೇ ಆ ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂದಿನ ಕಾನೂನು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತೀರ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಯ ನಂತರದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಏನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಏನನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ ದಾಖಲೆ ಮೌನವಾಗಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅದು ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಿಲುವನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಈ ವಿವೇಚನೆಯಿಂದಲೇ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಆಯ್ದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪೂರ್ವಾಪರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಓದುಗರಿಗೆ ಅಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡುವುದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೂಲ ನಿರ್ಣಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು ಗಂಭೀರವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಇದೆ; ಆದರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಯ ಪಾಠವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೪೦ರ ಕುಂಭಕೋಣಂ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ವೈಚಾರಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಆಯುಧವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವುಗಳನ್ನು ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು, ಮರುವಿಮರ್ಶಿಸಬಹುದು, ಹೊಸ ದಾಖಲೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮರುಅರ್ಥೈಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತಿರುಚಿ ಬರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಲೇಖಕ :ಶ್ರೀಕಂಠ ಚೌಕೀಮಠ –ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾ ದೆಹಲಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕ.ನವದೆಹಲಿ
Total views : 29804