ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಓದು — ಎರಡು ದೃಷ್ಟಿಗಳ ಮುಖಾಮುಖಿ

ಪ್ರಸ್ತಾವಿಕೆ

ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಓದು — ಎರಡು ದೃಷ್ಟಿಗಳ ಮುಖಾಮುಖಿ

ಶ್ರಾವಣಮಾಸದ ಚಿಂತನೆ–೨೭
ದಿನಾಂಕ: ೦೯–೦೯–೨೦೨೬

ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ — ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಚಿಂತನೆ
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು — ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ಚಾಮರಸರ ದೃಷ್ಟಿಸೃಷ್ಟಿ

ಮೂಲ ಲೇಖಕರು: ಶ್ರೀ ಪ್ರಕಾಶ ಗಿರಿಮಲ್ಲನವರ

ಒಂದೇ ಮಹಾಚೇತನವನ್ನು ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಕವಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾಲ, ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಓದಿನ ಅನುಭವ. ಹರಿಹರರು ಕಂಡ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಚಾಮರಸರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು—ಈ ಎರಡು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಇಟ್ಟು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ತವಕವೇ ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು.

ಹರಿಹರರ ಅಲ್ಲಮನು ಮಾನವೀಯ ಅನುಭವಗಳ ನೆಲೆಯಿಂದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಖರದತ್ತ ಏರುವ ಸಾಧಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಚಾಮರಸರ ಅಲ್ಲಮನು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಇತರ ಸಾಧಕರ ಬದುಕಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವ ಜಗದ್ಗುರುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮನ ಆತ್ಮಸಾಧನೆಯ ಪಯಣ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಆ ಸಾಧನೆಯ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನಪ್ರಭೆ ಲೋಕವನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ದೃಷ್ಟಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ; ಒಂದನ್ನೊಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಅಲ್ಲಮತತ್ತ್ವದ ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮುಖಗಳು.

ಶ್ರೀ ಪ್ರಕಾಶ ಗಿರಿಮಲ್ಲನವರ ಅವರು ಅಪಾರ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ತೌಲನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರಚಿಸಿರುವ ಈ ಮೌಲಿಕ ಲೇಖನವು ಅನೇಕ ಕುತೂಹಲಕರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೂ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಾನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಲೇಖನದ ಅರ್ಥವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಆಳವನ್ನು ಮೊದಲ ಓದಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಚಾರವನ್ನೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾ, ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ಚಾಮರಸರ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿರಿಸಿ, ನನ್ನ ಅರಿವಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ.

ಆ ಪ್ರಯತ್ನವು ಕೇವಲ ಲೇಖನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾವ್ಯಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕ ನೋಡುವ ಹೊಸ ಅನುಭವವನ್ನೇ ನೀಡಿತು. ಹರಿಹರರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವನೊಳಗಿನ ಶಿವತ್ವದ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಕಂಡರೆ, ಚಾಮರಸರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವನೊಳಗಿನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಶಿವತ್ವವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಪರಮಚೈತನ್ಯ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ ಲೇಖನದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನನ್ನ ವಿನಮ್ರ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಈ ಅವಲೋಕನ. ಇದು ಮೂಲ ಲೇಖನದ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಓದಿ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅದರ ಜ್ಞಾನಪ್ರಭೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅರಿವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡ ಓದುಗನ ಟಿಪ್ಪಣಿ.

— ಶ್ರೀಕಂಠ ಚೌಕಿಮಠ

ಶ್ರಾವಣಮಾಸದ ಚಿಂತನೆ 27 (ದಿನಾಂಕ 9-9-26):ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ : ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಚಿಂತನೆ;ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು : ಹರಿಹರ-ಚಾಮರಸರ ದೃಷ್ಟಿ : ಸೃಷ್ಟಿ

ಲೇಖಕ: ಶ್ರೀ ಪ್ರಕಾಶ ಗಿರಿಮಲ್ಲನವರ

ಟಿಪ್ಪಣೆಗಳು:

ಚಾಮರಸ ಮತ್ತು ಹರಿಹರರು ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ನಿರೂಪಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಕಥನಪದ್ಧತಿ, ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಮನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ಕವಿಗಳ ಶೈಲಿಭೇದವೆಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೇಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಪುರಾಣಾತ್ಮಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ.

ಆಧುನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ಚಾಮರಸರ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸತ್ಯದ ಪ್ರತಿರೂಪಗಳೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬದಲು, ಅವರವರ ಕಾವ್ಯಶಿಲ್ಪ, ಕಾಲದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮನೋಭಾವ, ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಓದುಗರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳೆಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ

ಎರಡು ದೃಷ್ಟಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿಯೇ ಕನ್ನಡದ ಅಲ್ಲಮಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ವಿಶಾಲತೆ, ಆಳ ಮತ್ತು ಬಹುಮುಖತೆಯನ್ನು ನೀಡಿವೆ.