ಕಣ್ಣೆದುರಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಜಾಮದಾರರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನೇ ವೇದವಾಕ್ಯವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವು ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು!
==========================
ಶ್ರೀಕಂಠ ಚೌಕೀಮಠ
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾ
ದೆಹಲಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕ, ನವದೆಹಲಿ
================================
ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ಆ ಮೂವತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳು: ೧೯೧೦ ಮತ್ತು ಶಿವಯೋಗ ಮಂದಿರ’ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಉದ್ದೇಶ, ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳ ಕುರಿತು ಡಾ. ಜಾಮದಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ, ಶಕ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ, ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ಆಗಮ, ಲಿಂಗಧಾರಣ ಪದ್ಧತಿ, ದೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಾಚಾರಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿತ್ತೆಂದೂ, ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಿಶ್ವಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವವಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಂತರ ಒಂದು ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎಂಟುನೂರು ಗುರು ಹಾಗೂ ವಿರಕ್ತ ಮಠಗಳ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು, ಅವರ ಮೂಲಕ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ, ಕಳಸಾರೋಹಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳು ವ್ಯಾಪಿಸಿರಬಹುದೆಂಬ ಅನುಮಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರೆಲ್ಲರೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಳಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಆಧಾರವಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ!
ಇದು ಎಂತಹ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವಾದಸರಣಿ?
ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ನೂರಾರು ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ಧಾರ್ಮಿಕ ದಿಕ್ಕೇ ಬದಲಾಗಿರಬಹುದೆಂಬ ಚಿತ್ರಣ ಕಟ್ಟುವುದು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಆಧಾರವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುವುದು—ಇದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಧಾನವೇ?
ಇದಕ್ಕಿಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವೇನೂ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿಷಯ. ಅದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಡಾ. ಜಾಮದಾರರಾಗಲಿ, ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸರಣಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀ ವಿನಯ್ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠರಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ತರಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ‘ಬೆಳಗು’ ಸ್ಮರಣಸಂಚಿಕೆಯ ೪೨೧ನೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ ‘ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ರಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣವೇತ್ತರು’ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶಿ.ಶಿ. ಬಸವನಾಳ, ಡಾ. ಶಿ.ಚೆ. ನಂದಿಮಠ ಮತ್ತು ಡಾ. ಡಿ.ಸಿ. ಪಾವಟೆಯವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ!
ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ರಮವು ಕೇವಲ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತೆಂಬ ಅನುಮಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮೊದಲು, ಆ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣವೇತ್ತರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೇ?
ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈರುಧ್ಯ ಗಮನಾರ್ಹ.
ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಾದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ, ೧೯೭೩ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೩ರಂದು ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘History of Lingayat Religion’ ಲೇಖನದ ಕರ್ತೃ ಡಾ. ಡಿ.ಸಿ. ಪಾವಟೆಯವರು, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ರಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣವೇತ್ತರಲ್ಲೊಬ್ಬರು!
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವರು ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದವರು. ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಮಹಾಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ವಹಿಸಿದ್ದವರು.
ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರೇ, ತಮ್ಮ ವಾದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗುವಾಗ ಡಾ. ಪಾವಟೆಯವರ ಬರಹ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಪಾವಟೆಯವರು ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣವೇತ್ತರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿ ತಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲವೇ?
ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಲೇಖನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲವೇ?
ಡಾ. ಪಾವಟೆಯವರ ೧೯೭೩ರ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದುವಷ್ಟೇ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ರಮವನ್ನೂ ಓದಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತಲ್ಲವೇ?
೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಸ್ಮರಣಸಂಚಿಕೆ ‘ಬೆಳಗು’, ೨೦೧೦ರ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಪ್ರಕಟಣೆ ‘ಸುಕುಮಾರ ದೀಪ್ತಿ’, ಅದೇ ವರ್ಷದ ‘ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಕಿರಣ’, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಮುಂಡರಗಿ ಸಂಸ್ಥಾನಮಠದ ಜಗದ್ಗುರು ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಅನ್ನದಾನೀಶ್ವರ ಮಹಾಶಿವಯೋಗಿಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ‘ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರ ಪರಿಜ್ಞಾನ’, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ’—ಇವು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರಗಳು.
ವಟುಸಾಧಕರ ಅಭಿದಾನ, ವೇಷಭೂಷಣ, ಆಹಾರಕ್ರಮ, ನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಶಿವಾನುಭವ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣೇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ವಿವರಗಳು ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪೂಜ್ಯರ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಸಂಪುಟದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾಗ–೨ರಲ್ಲಿಯೂ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳಿವೆ.
ಇಂತಹ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿರುವಾಗ, “ಇಂದಿನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿ; ವಾದ ಬೇಕಿಲ್ಲ, ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಸಾಕು” ಎಂದು ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ಸವಾಲು ಹಾಕಿರುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ಬೇಡಿಕೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ಯಾವ ಬಗೆಯ ಸಂಶೋಧನೆ?
ಡಾ. ಜಾಮದಾರರಿಗೆ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ಅದು ಅವರ ಮಾಹಿತಿಯ ಮಿತಿ. ಅದೇ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ.
ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಿರುವುದು, ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ!
ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ, ಶಕ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ, ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಆಗಮಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅವರು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ? ಈ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನವೇ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯೇ?
ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ, ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ಆಗಮಗಳೆಂದರೆ ಏನು? ಅವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಪಠ್ಯಗಳೇ? ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ತರಬೇತಿ ಕೈಪಿಡಿಗಳೇ? ಅಥವಾ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಯ ವಿವಿಧ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳೇ?
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.
ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಡಾ. ಜಾಮದಾರರು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳ ಸ್ವರೂಪ, ಅಪರಾಧಿಗಳ ವರ್ತನೆ, ತನಿಖಾ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಾಗೆಂದು ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರು ತಾವು ಓದಿದ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಬಹುದೇ?
ಎಂತಹ ಅಸಂಬದ್ಧ ತರ್ಕವಾಗುತ್ತದೆ ಅದು!
ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಅಪರಾಧವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದಂತಲ್ಲ. ಅದರಂತೆಯೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ದಾರ್ಶನಿಕ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಚರಣೆಯನ್ನೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಧ್ಯಯನವೆಂದರೆ ಅರಿವು; ಆಚರಣೆಯೆಂದರೆ ಆಯ್ಕೆ. ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮರೆತರೆ ಸಂಶೋಧನೆಯೇ ಸಂಶಯದ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುತ್ತದೆ!
ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯು ವೀರಶೈವ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ತಾತ್ವಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಶಕ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತವು ಜೀವ, ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಪರಮತತ್ತ್ವಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ದಾರ್ಶನಿಕ ಚಿಂತನೆ. ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯಸಂಪತ್ತು. ಆಗಮಗಳು ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಆರಾಧನೆ, ದೀಕ್ಷೆ, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಂಥಪರಂಪರೆಗಳು.
ಈ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಚಾರವನ್ನೂ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ತಾತ್ವಿಕ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಸ್ವತಃ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ.
ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿಯನ್ನು ಓದುವ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುಗಳ ವಚನಗಳ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರ ಅನುಭಾವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿ ಶಿಬಿರಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಒಂದು ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಓದಿದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗ್ರಂಥದ ವಿರೋಧಿಯೇ ಆಗಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಯಾವ ರೀತಿಯ ವೈಚಾರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ?
ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅದರ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ದಾರ್ಶನಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಿರುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯೇ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಚಿಂತನೆಗಳ ಗೈರುಹಾಜರಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂಬಂತೆ ನಿರೂಪಿಸುವುದು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ವಚನಪಿತಾಮಹ ರಾವ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಫಕೀರಪ್ಪ ಗುರುಬಸಪ್ಪ ಹಳಕಟ್ಟಿಯವರು ಬಸವಾದಿ ಶರಣರ ವಚನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಂಪಾದಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶರಣಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಅಪೂರ್ವ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಈ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ವಚನಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮಹತ್ವದ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದವು.
ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ ದೊರೆತ ವಚನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವತಃ ಹಳಕಟ್ಟಿಯವರೇ ‘ಶಿವಾನುಭವ’ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಜ್ಞತಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ ‘ವಚನಶಾಸ್ತ್ರಸಾರ’ ಗ್ರಂಥದ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಹಾನಗಲ್ಲ ಶ್ರೀ ಕುಮಾರ ಶಿವಯೋಗಿಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಟ್ಟ ₹೩,೦೦೦ ನೆರವನ್ನೂ ಅವರು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವಿರುವಾಗ, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರವನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದರ ವಚನಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೇ?
ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರೇ, ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ನೆರವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡದ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುವಾಗ, ಅದರ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನಾದರೂ ಓದಿದ್ದೀರಾ?
ಇನ್ನು ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ, ಕಳಸಾರೋಹಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವೇನೂ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ಶೈವ ಮತ್ತು ಆಗಮಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ, ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು.
ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ತರಬೇತಿಯೇ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಬೇಕು; ಅನುಮಾನಗಳ ಸರಮಾಲೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಹಾನಗಲ್ಲ ಶ್ರೀ ಕುಮಾರ ಶಿವಯೋಗಿಗಳವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ನೋಡುವುದು ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಶಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೂಪ ನೀಡುವುದು, ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ಗುರುಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಬೋಧನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಹಾನಗಲ್ಲ ಶ್ರೀ ಕುಮಾರ ಶಿವಯೋಗಿಗಳವರ ಜೀವನದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯೇ ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸೇವೆಯ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ. ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭೆಯ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಸಂಘಟನೆಗೆ, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಮೂಲಕ ಧಾರ್ಮಿಕ–ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಬೆಳೆದ ಗದುಗಿನ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತ, ವಿದ್ಯಾದಾನ ಹಾಗೂ ಅಂಧ, ಅನಾಥ ಮತ್ತು ಅಂಗವಿಕಲ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನೋನ್ನತಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ದಿಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ, ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರು ಮೊದಲು ಡಾ. ಜಾಮದಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿರುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನೇ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಸಿದಂತಾಗಿದೆ.
ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ ಅವರೇ, ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದರ ಮೂಲದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಓದಿ. ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣವೇತ್ತರ ಕುರಿತು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ. ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಆಚರಣೆಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಆನಂತರ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬನ್ನಿ.
ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಂಶಯದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ದಾಖಲೆಗಳ ಅಡಿಪಾಯ ಬೇಕು. ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಎತ್ತಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಲಾರವು!
— ಶ್ರೀಕಂಠ ಚೌಕೀಮಠ
Total views : 29657