ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ವರೆಗೆ:ಯೋಗದ ಒಂದು ಮೌನ ದಿಗ್ವಿಜಯ:ಲೇಖಕ:ಶ್ರೀಕಂಠ.ಚೌಕೀಮಠ

(“ಶ್ರೀ ಮಹೇಶ್ ಘಟ್ರಡ್ಯಾಳ್ (ಘಟರಡ್ಡಿಹಾಳ)೧೯೨೪-೨೦೦೭: ಶಿವಯೋಗದಿಂದ ವಿಶ್ವಯೋಗದವರೆಗೆ ಜೀವಂತ ದಿಗ್ವಿಜಯ”)

ಲೇಖಕ: ಶ್ರೀಕಂಠ.ಚೌಕೀಮಠ

(ಮಾಹಿತಿ ಸೌಜನ್ಯ: ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಶೀಲಾ ದೇವಿ ಜೂಲಿಯೆಟ್ ಘಟ್ರಡ್ಯಾಳ್ ಮತ್ತು

ಶ್ರೀ ಕುಮಾರಣ್ಣ ಹಿರೇಮಠ ನಂದಿಕೇಶ್ವರ)

****************************************

ಶಿವ ಸಂಬಂಧವಾದ ವಿಚಾರಗಳು, ಶಿವಾಚಾರ, ಶಿವಾನುಭವ ಮತ್ತು ಶಿವಯೋಗದಂತಹ ಗಂಭೀರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಶಿಷ್ಯರೂ, ಅದೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ವಿಕಾರ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಉಪದೇಶಿಸುವ ಗುರುಗಳೂ ವಾಸಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ತಾಣ—ಅದೇ “ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರ”(ಬಾದಾಮಿ.). ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ; ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕು ನೀಡುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ.

ಇಂಥ ಘನೋದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರವು, ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಹಾನಗಲ್ಲ ಶ್ರೀ ಕುಮಾರ ಶಿವಯೋಗಿಗಳವರ (೧೮೬೭–೧೯೩೦) ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಪರಿಶ್ರಮ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯ ಜೀವಂತ ಫಲಶೃತಿ. ಅವರ ಕನಸಿನ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿ, ಈ ಮಂದಿರವು ವೀರಶೈವ-ಲಿಂಗಾಯತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ತಾತ್ವಿಕ ಆಳವನ್ನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಪರಮ ಪೂಜ್ಯ ಹಾನಗಲ್ಲ ಶ್ರೀ ಕುಮಾರ ಶಿವಯೋಗಿಗಳು (೧೮೬೭-೧೯೩೦)

ವೀರಶೈವ-ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮವು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಗಳ ಧರ್ಮವಲ್ಲ; ಅದು ತತ್ವನಿಷ್ಠ, ಸಾಧನಾಪರ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರಾಧಾರಿತ ಜೀವನಪದ್ಧತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ, ವರ್ಣ, ವರ್ಗಗಳ ಅಂತರವಿಲ್ಲ—ಯಾರು ಶಿವದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಲಿಂಗಧಾರಿಗಳಾಗಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕಾರವೇ ಮೂಲ, ಸಾಧನೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಗ.

ಶ್ರೀ ಶಿವಯೋಗ ಮಂದಿರ

ಈ ಮಹತ್ತರ ತತ್ವವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರವು ವಟು-ಸಾಧಕರಿಗೆ ಗುರುಕುಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳಾಗುವ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವಿದ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಿರಕ್ತಿ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶಿಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮದ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಉನ್ನತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಸಫಲಗೊಳಿಸುವ ಮಹೋದ್ದೇಶವೇ ಇದರ ಮೂಲಸ್ಫೂರ್ತಿ.

ಇದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರವು ತನ್ನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಮೂಲಕವೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಗೋಶಾಲೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಿಭೂತಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರ, ಪ್ರತಿಮಾಸ ಶಿವಾನುಭವ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು, ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ, ಪುರಾಣ ಪ್ರವಚನಗಳು, ಶಿವಧರ್ಮದ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಚಾರ—ಇವೆಲ್ಲವು ಇಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು. ಜೊತೆಗೆ ಆಗಮ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ, ಅಪರೂಪದ ತಾಳೆಒಲೆಗಳ ಹಾಗೂ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಗ್ರಹ, ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ, ವಟುಸಾಧಕರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮಠದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಮಂದಿರದ ಅಪರೂಪದ ವೈಭವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಎಲ್ಲ ವೈಭವದ ಮಧ್ಯೆ, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಶ್ರಮವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಹಾನಗಲ್ಲ ಶ್ರೀಗಳ ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅನೇಕ ಜೀವಗಳಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿದ ದೀಪಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಲಿತದ್ದು ಕೇವಲ ಯೋಗವಲ್ಲ;

“ಯೋಗ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಲಿಯಲಿಲ್ಲ; ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಯೋಗಿಯಾಗಿಯೇ ರೂಪುಗೊಂಡರು”

ಆ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲೇ ಅರಳಿದ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ—ಶ್ರೀ ಮಹೇಶ್ ಮಹಾಲಿಂಗಪ್ಪ ಘಟ್ರಡ್ಯಾಳ್.

ಶ್ರೀ ಮಹೇಶ್ ಮಹಾಲಿಂಗಪ್ಪ ಘಟ್ರಡ್ಯಾಳ್

ಅಂತಹ ಪವಿತ್ರ ನೆಲದಲ್ಲಿ,(೧೯೨೯)  ಐದು ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ—ಮಹೇಶ್, ಗುರುಗಳ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಆ ಸ್ಥಳದ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಅವನ ಜೀವನವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತು. ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ವೇದಾಂತ—ಇವು ಅವನಿಗೆ ಪಾಠಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಅವನ ಉಸಿರಾಗಿಬಿಟ್ಟವು. ಆ ಮಂದಿರದ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಗಾಢವಾಯಿತು; ಆ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲೇ ಅವನ ಕನಸುಗಳು ವಿಶ್ವದತ್ತ ಹಾರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿತು.

 ಬಾಲ್ಯದ ಬೇರುಗಳು: ನೋವಿನಿಂದ ಬೆಳಕಿನತ್ತ

ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಆರಂಭವೇ ಒಂದು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಕಥೆ.
ತಂದೆ ಹನುಮಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಶಿವಮ್ಮ—“ಮಳ್ಳಿ” ಎಂಬ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರಿನ ಈ ಮಗು, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿಮ್ಮಾಪುರದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 1924ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಾಗ, ಮನೆ ತುಂಬ ಸಂತಸದ ಕ್ಷಣವಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಿಧಿಯ ಬರಹ ಬೇರೆ ಆಗಿತ್ತು. ಹೆರಿಗೆ ವೇಳೆ ಉಂಟಾದ ನೋವು, ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ದೊರೆಯದ ಕಾರಣ, ತಾಯಿ ಶಿವಮ್ಮ ಅವರು ಜೀವತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು. ಜನನದ ಹೊತ್ತಿಗೇ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಈ ಮಗು, ಬದುಕಿನ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೇ ದುಃಖದ ನೆರಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು.

ಆದರೆ, ಆ ಮಗು ಅನಾಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಗುಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಹೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ವಯೋವೃದ್ಧ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ಅವರ ಮಮತೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಅವನು ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಅಜ್ಜಿಯ ಆ ಮೃದುವಾದ ಕರುಣೆ, ಜೀವನದ ಕಠಿಣ ಅನುಭವಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢಗೊಳಿಸಿತು. ಆ ಮಮತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಬಾಲಕನಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಶಾಂತಿ, ಒಳನೋಟ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಜಾಗೃತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅರಳುತ್ತ ಹೋಯಿತು.

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ಅವರು, ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. 1929ರಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಹೇಶ್ ಅವರನ್ನು ಬಾದಾಮಿಯ ವೀರಶೈವ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದು, ಗುರುಗಳ ಪವಿತ್ರ ಸನ್ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು.

ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳಾಂತರವಲ್ಲ—
ಒಂದು ಜೀವನದ ತಿರುವು, ಒಂದು ಆತ್ಮಯಾತ್ರೆಯ ಆರಂಭ.

ಗುರುಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ

ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ ಅವರು ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸ್ವಾಮಿ ಮೃತ್ಯುಂಜಯರು, ಯೋಗರಾಜ ಪ್ರಭು ಕುಮಾರ ಪಟ್ಟಾಧ್ಯಕ್ಷರು, ಯೋಗ ಪಟುಗಳಾದ ಸಿಂದಗಿಯ ಪೂಜ್ಯ ಶಾಂತವೀರ ಪಟ್ಟಾಧ್ಯಕ್ಷರು  ಹಾಗೂ ನಂತರ ಸದಾಶಿವ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಯೋಗ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲಿಲ್ಲ  ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಯೋಗಿಯಾಗಿಯೇ ರೂಪಿತಗೊಂಡರು—ಜೀವನಜ್ಞರಾದರು.

   (ಯೋಗರಾಜ ಪ್ರಭು ಕುಮಾರ ಪಟ್ಟಾಧ್ಯಕ್ಷರು, ಯೋಗ ಪಟುಗಳಾದ ಸಿಂದಗಿಯ ಪೂಜ್ಯ ಶಾಂತವೀರ ಪಟ್ಟಾಧ್ಯಕ್ಷರು  ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಮ.ನಿ.ಪ್ರ. ಸದಾಶಿವ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು)

ಆಶ್ರಮದ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಶಿಸ್ತು, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ಅವರ ಜೀವನದ ಆಧಾರವಾಯಿತು.

ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಆ ಪವಿತ್ರ ತಪೋಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷಗಳು ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಬದುಕಿಗೆ ಬುನಾದಿಯಾಗಿದ್ದವು. ೧೯೨೯ರಿಂದ ೧೯೩೯ರವರೆಗೆ—ಸತತ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ—ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಯೋಗ, ಆಸನಗಳು, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ವೇದ, ಆಗಮ ಮತ್ತು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಧಕನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರು. ಅದು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲ; ಅದು ಆತ್ಮದ ಪರಿಪಾಕದ ಕಾಲ.

೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಧಾರವಾಡದ ರಾಮಕೃಷ್ಣಾಶ್ರಮದ ಸ್ವಾಮಿ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಾನಂದರು, ಮಹೇಶ್ ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಆ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ, ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ ಅವರಿಗೆ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು.

೧೯೩೯ರಿಂದ ೧೯೪೭ರವರೆಗೆ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಶಿಕ್ಷಣವು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮ ನೀಡಿತು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಜೊತೆಗೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬೆಳಕು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ, ಮಹೇಶ್ ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಈ ದ್ವಂದ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವು ಅವರನ್ನು ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತು.

ಇದರ ಮಧ್ಯೆಯೇ, ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹಜ ಪ್ರತಿಭೆ ಬೆಳಗತೊಡಗಿತು. ಬಾಲ್ಯದ ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸ—ಸೈಕಲ್ ರೇಸ್, ಓಡುತ್ತಿರುವ ರೈಲುಗಳ ಜೊತೆ ಓಡುವುದು—ಇವುಗಳೇ ನಂತರ ಅವರ ಶಕ್ತಿಯ ಆಧಾರವಾಗಿದವು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅವರ ಪಯಣ, ಅವರನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಟ್ಟದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಏಷ್ಯನ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತು.

೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಅವರು ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅದೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣ—ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿ ಓಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಎಂಬ ಗೌರವ ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು.

ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಧಾರವಾಡದ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಸಮಾಜದ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅವರ ವಿಮಾನ ಟಿಕೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೪೭ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ ಮಹೇಶ್ ಅವರು, ವಿಶ್ವ ವೇದಿಕೆಯತ್ತ ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟರು.

ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿತು. ರೇಸಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ಡಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಡ್ ಫ್ರಾಂಸೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ವಿನಂತಿಸಿತು. ಅವರು ಕೋಚ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮಹಿಳಾ ಈಜು ತಂಡವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಮುಂದಿನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ ಆಲೈನ್ ಮಿಮೂನ್ ಅವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು. ಫ್ರೀ ಡೈವಿಂಗ್ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆದಾರ ಜಾಕ್ ಮಾಯೋಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕಿ ಫ್ರಾಂಸ್ವಾಸ್ ಡೋಲ್ಟೋ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಬೋರಿಸ್

ಈ ಸಮಯದಲ್ಲೇ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಕಿ ಫ್ರಾಂಸ್ವಾಸ್ ಡೋಲ್ಟೋ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಬೋರಿಸ್ ಅವರನ್ನು ಅವರು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಈ ದಂಪತಿ ಮಹೇಶ್ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಗನಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು.

ಹೀಗೆ, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದ ಒಂದು ಬೀಜ—ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಿಸುವ ಮಹಾ ವೃಕ್ಷವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು.

ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ತಪೋಭೂಮಿಯಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಗೌರವ ವೇದಿಕೆಗೆ

ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಪಯಣವು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಯುವಕನ ಸಾಧನೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ, ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ನಿಶ್ಶಬ್ದ ವಿಜಯಗಾಥೆ.

೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಾನಂದರು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಗ್ರೀಟ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ವೇದಾಂತ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ತಳೆದಿತು. ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅರಿತ ಸ್ವಾಮೀಜಿ, ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಹಠಯೋಗವನ್ನು ಬೋಧಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಆ ಒಂದು ಸಲಹೆಯೇ, ಮುಂದೆ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ದಾರಿ ತೆರೆದಿತು.

ಅದೇ ವರ್ಷ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಸೊರ್ಬೊನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ಪರಿಚಯ ನಡೆಯಿತು. ಆ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಹಠಯೋಗಾಸನಗಳು, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಆತ್ಮದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಯೋಗವು ಕೇವಲ ಶಾರೀರಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮವಲ್ಲ, ಅದು ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮನ್ವಯದ ವಿಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಅರಿವು ಆ ಮೂಲಕ ಮೂಡಿತು.

ಇದರ ನಂತರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹೇಶ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಯೋಗಾಸನಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ರೂ ವ್ಯಾನೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಯೋಗವನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿಸಿದರು.

ಜ್ಞಾನಪಿಪಾಸೆಯು ಅವರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ದೂರ ಕರೆದೊಯ್ದಿತು. ಜೆನೀವಾದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಫಿಜಿಯೋಥೆರಪಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೫೪ರಿಂದ ೧೯೬೦ರವರೆಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಅಂಗವಿಕಲ ಮಕ್ಕಳ ಪುನರ್ವಸತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಯೋಗವು ಕೇವಲ ಸಾಧನೆಯ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ, ಬದುಕನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.

ಮಹೇಶ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಯೋಗಗುರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅವರು ಚಿಂತಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಬೌದ್ಧಿಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದರು. ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕೋ-ಇಂಡಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದರು.

ಅವರ ಬೋಧನಾ ಪರಂಪರೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಯೋಗದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಹಠಯೋಗ ಫೆಡರೇಷನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಯೋಗವನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ಚಳುವಳಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ “ಯೋಗ ಮತ್ತು ಜೀವನ” ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಯೋಗದ ತಾತ್ವಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

ಅವರ ಕೃತಿಗಳು, ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನವೇ ಯೋಗದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿಸಿತು. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯೋಗದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿತು—ಇದು ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮನ್ನಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

(ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಜವಾಹರಲಾಲ ನೆಹರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಲಾಲಬಹೂದ್ದರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು)

ಅವರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗೆ ಗೌರವವಾಗಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಲೆಜಿಯನ್ ಡ್ ಹಾನರ್ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಗೌರವವಲ್ಲ; ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದ ಮಾನ್ಯತೆ.

೨೦೦೭ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೧ರಂದು, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನದ ದೀಪ ಆರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬಿತ್ತಿದ ಯೋಗದ ಬೀಜಗಳು ಇಂದು ಕೂಡ ಯೂರೋಪಿನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅರಳಿ, ಅನೇಕ ಹೃದಯಗಳಿಗೆ ಬೆಳಕಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಹೀಗೆ, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಒಂದು ಮೌನ ಯಾತ್ರೆ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಮಹಾಗಾಥೆಯಾಯಿತು.

ಕುಟುಂಬ, ಕರ್ಮಯೋಗ ಮತ್ತು ಮಾನವತೆಯ ಜೀವಂತ ಪರಂಪರೆ

ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೀವನವು ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲೇ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಅವರು ಬಿತ್ತಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಬದುಕು ಕೂಡ ಅದಕ್ಕೆ ಅಪರೂಪದ ಉದಾಹರಣೆ.

ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದ ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮೊನಿಕ್ ಎಲಿಸಬೆತ್ ಬೌಮನ್ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು. ಯೋಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿ ಅವರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೊನಿಕ್, ನಂತರ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರು. ಯೋಗದ ತತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ, ಅದನ್ನು ಜೀವನದ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಈ ದಂಪತಿ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದರು.

ಈ ದಂಪತಿಯ ಬದುಕಿನ ಬೆಳಕು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು—ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ಸುಶೀಲಾ ದೇವಿ ಜೂಲಿಯೆಟ್ ಘಟ್ರಡ್ಯಾಳ್ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಮಗಳು ಮೀರಾ ಬೈ ಲೋರಾ ಘಟ್ರಡ್ಯಾಳ್.

ಸುಶೀಲಾ ಜೂಲಿಯೆಟ್ ಅವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದವರು. ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಇಂದು ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅವರು, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಬದುಕಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಹೃದಯದ ಬಾಂಧವ್ಯ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಳಚಲಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ, ತಂದೆಯ ಕನಸನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಮೀರಾ ಬೈ ಲೋರಾ ಅವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಶ್ವಾಸವೇ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಶಕ ಅಧ್ಯಾಯ—ಹಳ್ಳಿಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಶಿವಮ್ಮ ಅವರು ಪ್ರಸವದ ವೇಳೆ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗದೆ ನಿಧನರಾದ ನೋವು, ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿ ಮೂಡಿತು. “ಇನ್ನೊಬ್ಬ ತಾಯಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು” ಎಂಬ ಆಂತರಿಕ ಕರೆಯೇ, ಆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಯಿತು.

ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸೇವಾ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಕರ್ಮಯೋಗದ ಸಾರ್ಥಕ ರೂಪ. ತಮ್ಮ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ, ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರ ದೇಣಿಗೆಗಳಿಂದ, ಅವರು ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಬಡ ಜನರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.

ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಜೀವನಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸಕ್ರೀಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ, ಔಷಧಾಲಯ, ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ ತಜ್ಞರು—ಇವುಗಳ ಸಮಗ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯದ ಆಶ್ರಯವಾಗಿತ್ತು.

2007ರಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರವೂ, ಅವರ ಪುತ್ರಿಯರು ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿ, ಸೌರಶಕ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಸಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕರಣ ಮಾಡಿ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಕಾಲಾನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. 2014ರವರೆಗೆ, ಸುಮಾರು 10 ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ತಿಂಗಳಿಗೆ 2000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಇದು ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೆ ಕಾಲದ ಬದಲಾವಣೆ, ಕೋವಿಡ್ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ದೇಣಿಗೆಗಳ ಕೊರತೆ—ಇವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಂಠಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಈ ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.

ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ— ಘಟ್ರಡ್ಯಾಳ್ ಮತ್ತು ಗಡ್ಡದ ಕುಟುಂಬಗಳು—ಇಂದಿಗೂ ಆ ಮಾನವೀಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಹೃದಯದ ಸ್ಪಂದನೆ, ಒಂದು ಸೇವೆಯ ವ್ರತ.

ಹೀಗೆ, ಮಹೇಶ್ ಅವರು ಬಿತ್ತಿದ ಕರ್ಮಯೋಗದ ಬೀಜ, ಇಂದು ಕೂಡ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವೀಯತೆಯ ಹೂವನ್ನಾಗಿ ಅರಳುತ್ತಿದೆ.

ಗುರುಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞ ಹೃದಯದ ಅಂತಿಮ ವಂದನೆ

ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಉನ್ನತಿಗಳನ್ನೂ ತಲುಪಿದ ನಂತರವೂ, ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಮರೆಯದ ಹೃದಯವೇ ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ಸತ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರ—ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ತಪೋಭೂಮಿ. ಆ ಪವಿತ್ರ ನೆಲದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಬಾಂಧವ್ಯ ಕೇವಲ ಭೂತಕಾಲದ ನೆನಪಲ್ಲ; ಅದು ಜೀವಂತ ಸಂಬಂಧ. ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಅವರು ಆ ಮಂದಿರದತ್ತ ಮರಳಿ ಬಂದು, ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಮೌನವಾಗಿ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

೨೭-೯-೨೦೦೧ ರಂದು, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅಂತಿಮ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಹೃದಯದ ಆಳದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಸಾಲುಗಳು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಾರವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತವೆ:

“ಇದು ಹೃದಯವನ್ನು ತುಂಬಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ವೀರಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ನಿಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು ತನ್ನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಶೆ ಇದೆ.
ನಿಮಗೆ ನನ್ನ ವಂದನೆಗಳು.
ನಿಮ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸಿ,
ಮಹೇಶ ಘಟ್ರಡ್ಯಾಳ್ (ಪ್ಯಾರಿಸ್)”

ಈ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪತ್ರವಲ್ಲ—
ಅವು ಒಂದು ಶಿಷ್ಯನ ಹೃದಯದ ಸ್ಪಂದನೆ,
ಗುರುವಿನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಣಾಮ.

ವಿಶ್ವವನ್ನು ಗೆದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ, ತನ್ನ ಗುರುಗಳ ಮುಂದೆ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿರುವ ವಿನಯ—ಇದು ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

( ೨೭-೯-೨೦೦೧ ರಂದು, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅಂತಿಮ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭ)

ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಆ ಮೌನದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಈ ವಂದನೆಯ ನಾದ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿದೆ…

ಮೌನದಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುವ ಮಹಾಗಾಥೆ

ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಪವಿತ್ರ ಮೌನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಥೆ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ—
ಅದು ಕೇವಲ ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಜೀವನಗಾಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಗುರುಕೃಪೆ, ಸಾಧನೆ, ಕೃತಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವತೆಯ ಸಂಗಮ.

ಗದಗದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಒಂದು ಬಾಲಕ, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ತಪೋಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡು, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅರಳಿದನು. ಆದರೆ, ಆ ಸಾಧನೆಯ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ನೆಲವನ್ನು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ—ಗುರುಗಳನ್ನು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಅವನ ಬದುಕು ನಮಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ—
ಸಾಧನೆ ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಬೇರುಗಳು ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿರಬೇಕು.

ತಾಯಿಯ ನೋವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕರುಣೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾನವತೆಯ ಸೇವೆಯಾಗಿ ಮೂಡಿತು.
ಗುರುಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕಾಗಿ ಹರಡಿತು.
ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲಕ ಆ ಸಂಸ್ಕಾರ, ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.

ಇಂದು, ಶಿವಯೋಗಮಂದಿರದ ಮೌನದಲ್ಲಿ, ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ—
ಒಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನ ಪ್ರಣಾಮ,
ಒಬ್ಬ ಸಾಧಕನ ಸಾಧನೆ,
ಒಬ್ಬ ಮಾನವನ ಸೇವೆ.

ಈ ಕಥೆ ಕೇವಲ ಭೂತಕಾಲದ ಸ್ಮರಣೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ ದೀಪ.

“ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮರೆಯದ ಬದುಕು—ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ವ.
ಗುರುಗಳನ್ನು ಮರೆಯದ ಹೃದಯ—ಅದೇ ಸಂಪೂರ್ಣತೆ.”